Onderzoek onder 1,2 miljoen mensen wijst uit dat het de kans op symptomatische COVID-19 met maar liefst 94 procent verkleint.

Dat het Pfizer-vaccin goed beschermd tegen het coronavirus, bleek natuurlijk al tijdens het onderzoek. Pfizer en BioNTech kondigden afgelopen november aan dat hun coronavaccin voor maar liefst 90 procent effectief is. Ondertussen is het vaccin wijdverspreid aan mensen toegediend. En nu blijkt dat het pfizer-vaccin ook ‘in de echte wereld’ uitstekend zijn werk doet.

Meer over het Pfizer-vaccin
De meesten van ons zijn wel bekend met hoe traditionele vaccins werken. Je krijgt een verzwakt of dood virus ingespoten, waarop je lichaam antistoffen tegen dat virus aanmaakt. Wanneer je vervolgens daadwerkelijk met dat virus in aanraking komt, ben je beschermd en word je niet of in ieder geval minder ernstig ziek. Het Pfizer-vaccin werkt anders. Het vaccin – aangeduid als BNT162b2 – is een zogenoemd mRNA-vaccin. Het vaccin herbergt geen verzwakt of dood SARS-CoV-2, maar messenger RNA (mRNA): een molecuul dat de genetische instructies herbergt voor het maken van de kenmerkende spike-eiwitten, te vinden aan de buitenzijde van het virus. Na vaccinatie gaan onze cellen met deze instructies aan de slag en deze spike-eiwitten produceren, waarna ons lichaam er antistoffen tegen kan aanmaken. Het is een heel nieuwe aanpak, die zeker in het geval van COVID-19 zeer veelbelovend is, omdat mRNA-vaccins veel sneller geproduceerd kunnen worden dan de traditionele vaccins. Ook is het gemakkelijker om op te schalen en grote hoeveelheden van de vaccins te produceren.

Israel is momenteel koploper op het gebied van vaccineren tegen COVID-19. En dus besloten onderzoekers zich te buigen over de gegevens van bijna 600.000 gevaccineerde, en 600.000 niet-gevaccineerde Israëliërs. Het onderzoek vond plaats vanaf 20 december 2020; de dag van de lancering van het nationale vaccinatieprogramma dat tot 1 februari 2021 loopt. Deze periode valt bovendien samen met Israëls derde grootste golf van besmetting. Geleidelijk aan is de Britse coronavariant ook hier de meest dominante stam geworden en verantwoordelijk voor de meeste nieuwe infecties.


Studie
In de studie beoordeelden de onderzoekers de gegevens van 596.618 gevaccineerde personen van 16 jaar en ouder (van wie er ongeveer 170.000 60+ zijn). Deze personen werden vervolgens zorgvuldig gekoppeld aan 596.618 niet-gevaccineerde personen. Deze match gebeurde op basis van een uitgebreide reeks demografische, geografische en gezondheidsgerelateerde kenmerken die verband houden met het risico op infectie, het risico op ernstige ziekte en de gezondheidstoestand. Vervolgens werden er meerdere gevoeligheidsanalyses uitgevoerd om ervoor te zorgen dat de geschatte effectiviteit van het vaccin bestand is tegen mogelijke vooroordelen.

Effectief
De bevindingen uit de studie zijn veelbelovend. Want zoals uit de resultaten blijkt, vermindert een dubbele dosis van het pfizer-vaccin de kans op symptomatische COVID-19 met maar liefst 94 procent. Daarnaast verkleint het de kans op een ernstige vorm van COVID-19 met 92 procent. Ook een enkele dosis werpt al zijn vruchten af. Zo vermindert slechts één prik de kans op symptomatische COVID-19 met 57 procent en wordt het risico op ernstige ziekteverschijnselen met 62 procent terug geschroefd. Hoewel de onderzoekers onderstrepen dat er momenteel nog onvoldoende informatie beschikbaar is om een goed beeld te vormen van de mortaliteit, wijzen de huidige gegevens erop dat de kans om aan het virus te overlijden al na de eerste prik afneemt.

Bewijs
Het bewijs dat het Pfizer-vaccin dus goed beschermt tegen het coronavirus, stapelt zich op. De resultaten uit deze studie zijn dan ook een goede aanvulling op eerdere bevindingen uit de klinische studies, waaruit ook al de effectiviteit van het vaccin bleek. Hoewel tijdens de onderzoeksfase 21.720 gevaccineerde mensen werden bestudeerd, maakt de grote omvang van de huidige studie een nog gedetailleerdere beoordeling van de effectiviteit van het vaccin mogelijk, dat zich uitstrekt over verschillende tijdsperiodes en populatiegroepen. “De snelle landelijke uitrol van het Israëlische vaccinatieprogramma bood ons een unieke kans om via de rijke digitale datasets de effecten van het vaccin in ‘de echte wereld’ onder alle bevolkingssubgroepen, te onderzoeken,” aldus onderzoeker Ran Balicer. “Deze resultaten laten overtuigend zien dat het vaccin een week na de tweede dosis zeer effectief is tegen symptomatische COVID-19. Deze resultaten zijn vergelijkbaar met die gerapporteerd in de eerder gepubliceerde klinische studie, ondanks de uitdagingen die inherent zijn aan een massale vaccinatieomgeving.”


Ziekenhuisopnames
De resultaten komen bovendien ook goed overeen met recente trends in Israël. Zo is er een aanhoudende daling te zien van het aantal ziekenhuisopnames en ernstig zieken onder oudere leeftijdsgroepen, die tot op heden het meest zijn ingeënt. “Ook zien we een vertraagde daling onder jongere leeftijdsgroepen voor wie vaccinatie enkele weken later is begonnen,” zegt Balicer. “Deze gegevens, samen met de verwachte impact van de lopende vaccinatiecampagne in Israël (waar bijna de helft van de bevolking al is gevaccineerd), hebben een aanzienlijke impact op regeringsbeslissingen. Zo kunnen er nu versoepelingen worden doorgevoerd die eerder zijn opgelegd tijdens de recente derde lockdown.”

Het is goed nieuws. Want het betekent het Pfizer-vaccin ook in de praktijk effectief is en een belangrijk wapen is in de strijd tegen het nog altijd rondwarende coronavirus. “Het onderzoek is een goed voorbeeld van hoe gerandomiseerde onderzoeken en observationele gezondheidszorgdatabases elkaar aanvullen,” zegt onderzoeker Miguel Hernán. “Hoewel de originele proef al overtuigend bewijs leverde dat het vaccin symptomatische infectie kan verminderen, waren de schattingen over ernstige ziekteverschijnselen en specifieke leeftijdsgroepen nog onnauwkeurig. Deze nieuwe analyse bootst het ontwerp van de oorspronkelijke studie na, gebruikt de bevindingen als een benchmark en breidt ze uit om de effectiviteit van het vaccin bij ernstige ziekten en in verschillende leeftijdsgroepen te bevestigen.” En dat is een hoopvol bericht in tijden waarin de meeste van ons zeer uitkijken naar meer perspectief voor de toekomst.

Meer weten over het Pfizer-vaccin? Lees dan ook dit eerder verschenen achtergrondartikel waarin zeven belangrijke vragen worden behandeld.