foraminiferen

De opwarmende aarde en stijgende zeespiegels bedreigen eilanden. Maar de eilanden blijken hulp uit onverwachte hoek te krijgen: foraminiferen die in staat zijn om kustlijnen te versterken, blijken het juist prima te doen in warmer water.

Dat hebben onderzoeker van de universiteit van Bonn ontdekt. De wetenschappers bestudeerden foraminiferen: eencelligen met een kalkskelet. Vaak zijn ze niet veel groter dan een zandkorrel, maar toch zijn ze tot grootse dingen in staat, vertelt onderzoeker Martin Langer. “Ze produceren twee kilogram calciumcarbonaat per vierkante meter oceaanbodem. Dit maakt ze, na koraal, de belangrijkste producent van sediment in gebieden met tropische riffen.”

Nu
Foraminiferen zijn er in allerlei soorten. De onderzoekers bestudeerden Amphistegina. Eerst keken ze waar deze eencelligen op dit moment voorkomen. Of de eencelligen in een bepaald gebied konden leven, was afhankelijk van twee factoren: de voedingswaarde en de temperatuur van het water. Zo bleken deze eencelligen bijvoorbeeld het best te gedijen bij een watertemperatuur van minimaal veertien graden Celsius. Dat schrijven de onderzoekers in het blad PLoS ONE.

Koraal en foraminiferen

Foraminiferen kunnen in een razend tempo een nieuw gebied ‘innemen’. Koralen kunnen dat ook. Toch ziet het er voor hen minder rooskleurig uit. Zij ondervinden namelijk hinder van de verzuring van de oceanen, die hand in hand gaat met de toenemende hoeveelheid CO2 in de atmosfeer. Het skelet van koraal bestaat uit aragoniet en dat is gevoeliger voor zuur dan het skelet van foraminiferen dat uit calciet bestaat. Het is dan ook aannemelijk dat foraminiferen in de toekomst de rol van koraal overnemen en de grootste producent van calciumcarbonaat worden.

Toekomst
Vervolgens pakten de onderzoekers de klimaatmodellen erbij om te achterhalen waar deze eencellingen over veertig en negentig jaar kunnen leven. De eencellingen blijken te profiteren van de klimaatverandering: hun leefgebied wordt groter. Tegen 2050 zou hun leefgebied zich al 180 kilometer dichter bij de polen bevinden dan nu het geval is. En vijftig jaar later zal het leefgebied zich nog eens 300 kilometer verder richting de polen uitstrekken. “Onze modellen voorspellen dat ze hun leefgebied per jaar tot wel acht kilometer uitbreiden,” vertelt onderzoeker Anna Weinmann.

Dat foraminiferen profiteren van een opwarmende aarde, kunnen we ook in de geschiedenis van onze planeet zien. “Fossiele resten laten ons zien dat wanneer de hoeveelheid koolstofdioxide in de atmosfeer hoger was en de oceanen duidelijk warmer waren, foraminiferen de meest voorkomende producten van carbonaat in tropische oceanen waren.” En de geschiedenis lijkt zich nu te gaan herhalen. “Amphistegina en andere foraminiferen zullen zich de komende decennia snel verspreiden en een substantiële bijdrage leveren aan de weerstand van tropische eilanden,” voorspelt Langer.