Het is vaak lastig om met zekerheid vast te stellen of iemand te maken heeft met een pril stadium van Alzheimer. Onderzoekers hebben nu een manier gevonden om die diagnose op overtuigende wijze te bevestigen. Het enige wat je nodig hebt, is een potje pindakaas en een liniaal.

Onderzoeker Jennifer Stamps kwam op het idee toen ze in de kliniek van een neuroloog meeliep. Het viel haar op dat mensen die getest werden op Alzheimer geen reuktest ondergingen. En dat terwijl we om geuren waar te nemen bouwen op de eerste hersenzenuw: een zenuw die als eerste wordt aangetast als mensen te maken hebben met cognitieve achteruitgang. Stamps stelde voor om te kijken of een geurtest geschikt was om de diagnose Alzheimer te bevestigen. “Dokter Heilman (de neuroloog, red.) zei: ‘Als je iets kunt verzinnen wat snel werkt en niet te duur is, doen we het,” vertelt Stamps. Daarop besloot Stamps om met pindakaas aan de slag te gaan.

Experiment
Ze verzamelde een aantal proefpersonen – waarvan een deel Alzheimer had – en gaf ze de opdracht de ogen en één neusgat te sluiten. Vervolgens hield ze een liniaal naast het open neusgat. Ook hield ze een potje met daarin veertien gram pindakaas nabij het neusgat. Dat potje klom langs de liniaal elke keer één centimeter omhoog en de proefpersonen moesten aangeven wanneer ze iets roken. Na negentig seconden pauze herhaalde Stamps het experiment, maar dan met het andere neusgat.

WIST U DAT…

…wetenschappers werken aan een vaccin tegen Alzheimer?

Verschillen
Uit het onderzoek blijkt dat er een groot verschil zat tussen het moment waarop mensen met Alzheimer de geuren met het ene of andere neusgat roken. Hun linkerneusgat rook de geuren veel slechter: het neusgat nam de geuren pas waar als het potje pindakaas tien centimeter dichterbij kwam dan nodig was bij het rechterneusgat. Mensen met andere vormen van dementie vertoonden dat effect niet. Zij roken de geur even goed met hun linker- als hun rechterneusgat of hun rechterneusgat was juist slechter in het opmerken van geuren.

“Op het moment kunnen we deze test gebruiken om een diagnose te bevestigen,” vertelt Stamps. “Maar we zijn van plan om mensen met een geringe cognitieve stoornis te bestuderen om te zien of deze test gebruikt kan worden om te voorspellen welke patiënten Alzheimer gaan krijgen.”