De planeet is monsterlijk groot in vergelijking met zijn kleine moederster.

Astronomen ontdekten de planeet – NGTS-1b genoemd – rond een rode dwerg. Die ster heeft een straal en massa die de helft kleiner is dan de straal en massa van onze eigen zon. Daarmee is de ster bijzonder klein. En gedacht werd dat rond dergelijke sterren alleen kleine, rotsachtige planeten konden ontstaan. Maar NGTS-1b is niet rotsachtig. En zeker niet klein: de planeet is ongeveer net zo groot als Jupiter.

Een artistieke impressie van de koele rode dwerg en de hete Jupiter NGTS-1b. Afbeelding: University of Warwick / Mark Garlick.

Monsterlijk
Volgens de onderzoekers is NGTS-1b relatief gezien – dus ten opzichte van de omvang van de moederster – de grootste planeet die ooit is ontdekt. De planeet zet alle theorieën die er zijn omtrent de totstandkoming van planeten op losse schroeven. Want volgens die theorieën zou NGTS-1b helemaal niet moeten bestaan. “De ontdekking van NGTS-1b was een complete verrassing voor ons,” vertelt onderzoeker Daniel Bayliss. “Gedacht werd dat zulke grote planeten niet rond zulke kleine sterren konden bestaan. De uitdaging is nu om uit te zoeken hoe veelvuldig dit type planeet in het universum voorkomt.”

“De uitdaging is nu om uit te zoeken hoe veelvuldig dit type planeet in het universum voorkomt”

Dipjes
De onderzoekers ontdekten de monsterlijke planeet met behulp van de Next-Generation Transit Survey (kortweg NGTS). Hierbij wordt met behulp van twaalf telescopen stukjes van de hemel afgespeurd en gezocht naar dipjes in de helderheid van sterren. Regelmatige afnames in de helderheid van sterren wijzen erop dat een planeet zo af en toe – vanaf de aarde gezien – voor de ster langs beweegt. NGTS-1b is de eerste planeet die door NGTS is ontdekt. De planeet veroorzaakt elke 2,6 dagen afnames in de helderheid van een ster die zo’n 600 lichtjaar van ons verwijderd is.

Dichtbij
Dat betekent dat NGTS-1b ongeveer 2,5 aardse dagen nodig heeft om een rondje rond de ster te voltooien en dat een jaar op de planeet dus maar 2,5 dag duurt. Dat de planeet zo weinig tijd nodig heeft om een baantje rond de ster te trekken, is niet zo gek. De planeet staat namelijk heel dicht bij de ster. De afstand tussen NGTS-1b en zijn moederster is vergelijkbaar met 3% van de afstand tussen de aarde en de zon.

Hoewel de planeet dicht bij de ster staat en relatief groot is, was het nog niet gemakkelijk om deze op te sporen, zo vertelt onderzoeker Peter Wheatley .”NGTS-1b was moeilijk te vinden, omdat de moederster zo klein en weinig helder is.” Met dat in het achterhoofd verwacht hij eigenlijk dat er op termijn nog veel meer van deze relatief gezien monsterlijk grote planeten worden ontdekt. “Kleine sterren zoals deze rode dwerg zijn de meest voorkomende sterren in het universum, dus het is mogelijk dat er veel meer van deze gigantische planeten op ontdekking wachten.”