We hebben ‘m nog niet eens officieel ontdekt en nu krijgt hij al de schuld van allerlei ellende: de negende planeet in ons zonnestelsel.

Aluhoedjes maken zich er al jaren druk om: het bestaan van een nog onontdekte planeet in ons zonnestelsel. En begin dit jaar leken ze gelijk te krijgen. Wetenschappers hebben namelijk aanwijzingen gevonden dat er in ons zonnestelsel inderdaad nog een planeet op ontdekking wacht. Het zou gaan om een planeet die ongeveer tien keer zwaarder is dan de aarde en tot wel 1000 keer verder van de zon verwijderd is dan onze planeet.

Extinctie
Het bestaan van deze ‘planeet X’ wordt afgeleid uit de uitzonderlijke baan van een aantal Kuipergordelobjecten. We hebben de planeet nog niet direct gespot en dus is nog niet officieel bewezen dat deze bestaat. Maar nu al wordt de planeet van van alles beschuldigd. In het blad Monthly Notices of the Royal Astronomical Society schrijft professor Daniel Whitmire dat de planeet verantwoordelijk is voor massa-extincties op aarde. Planeet X zou ongeveer één keer in de 27 miljoen jaar kometen richting de aarde sturen.

De theorie van Whitmire en Matese suggereert dat kometen met regelmaat – elke 27 miljoen jaar – richting het hart van ons zonnestelsel zeilen en op aarde inslaan. Daar is ook daadwerkelijk bewijs voor. In 1985 ging dat bewijs tot 250 miljoen jaar terug. Inmiddels gaat het bewijs tot 500 miljoen jaar terug.

Theorie
Het is niet voor het eerst dat onderzoekers een verband leggen tussen planeet X en massa-extincties. In 1985 publiceerde Whitmire al een paper waarin hij – samen met collega John Matese – stelde dat een negende planeet in ons zonnestelsel wel eens verantwoordelijk kon zijn voor massa-extincties op aarde die het resultaat waren van komeetinslagen. Nu er aanwijzingen zijn dat de negende planeet werkelijk bestaat, staat de theorie – die hij eind vorig jaar nog eens onder de aandacht bracht – weer volop in de belangstelling. Volgens deze theorie beweegt planeet X elke 27 miljoen jaar door de met kometen gevulde Kuipergordel en slingert daarbij enkele kometen richting het hart van ons zonnestelsel. De kometen slaan niet alleen op aarde in; sommige exemplaren vallen in het hart van het zonnestelsel – naarmate ze dichter bij de zon in de buurt komen – uiteen en beperken dan de hoeveelheid zonlicht die op de aarde valt.

Baan en omvang
In het nieuwe paper dat de inmiddels gepensioneerde Whitmire heeft gepubliceerd, komt deze ook met een schatting van onder meer de omvang van planeet X. Volgens Whitmire zou de planeet ongeveer vijf keer de massa van de aarde hebben. Ook zou deze slechts 100 keer verder van de zon verwijderd zijn dan de aarde. Daarmee is de planeet die Whitmire voor ogen heeft minder omvangrijk van de planeet X waarvan onderzoekers begin dit jaar het bestaan vermoedden. Ook is de afstand tot de zon anders.

Of planeet X daadwerkelijk zo’n grote invloed heeft op het leven en de evolutie op aarde, zal nog moeten blijken. Daartoe moeten we eerst een beter beeld krijgen van de omvang en baan van de negende planeet.