Ultraviolette straling afkomstig van de moederster zou de planeten in korte tijd van een atmosfeer ontdoen.

Tot die conclusie komen astronomen nadat ze TRAPPIST-1 met behulp van ruimtetelescoop Hubble bestudeerden. Hun bevindingen zijn terug te vinden in het blad Astronomy & Astrophysics.

Het systeem
TRAPPIST-1 was vorige maand wereldnieuws. Astronomen ontdekten dat de ster zeven planeten bezit die ongeveer net zo groot zijn als de aarde. Zes ervan zouden rotsachtig zijn en ook que temperatuur vergelijkbaar zijn met de aarde. Drie ervan bevinden zich bovendien in de leefbare zone (wat betekent dat ze vloeibaar water op hun oppervlak kunnen herbergen). De ontdekking was natuurlijk onder meer wereldnieuws omdat het niet onaannemelijk leek dat deze planeten leven konden herbergen.

Atmosfeer

Aangenomen wordt dat de planeten die we nu dichtbij TRAPPIST-1 aantreffen op grotere afstand van de ster zijn ontstaan en later naar TRAPPIST-1 zijn gereisd. Als het inderdaad zo gegaan is, zou het kunnen betekenen dat de planeten veel vluchtige stoffen bevatten en is er een grote kans dat ze omringd worden door een atmosfeer en water of ijs herbergen. Maar het is zeker nog niet bewezen dat de planeten een atmosfeer hebben. En als ze er één hebben, wordt deze dus – aldus dit nieuwe onderzoek – bedreigd.

Jonge ster
Maar laten we vooral niet te hard van stapel lopen, zo waarschuwen astronomen nadat ze de straling die de moederster uitstoot, bestudeerden. Die straling suggereert allereerst dat de ster – TRAPPIST-1 – nog heel jong is. Hoe jong? Dat weten onderzoekers niet precies. Eerder onderzoek suggereerde dat deze in ieder geval ouder is dan 500 miljoen jaar (dat lijkt misschien oud, maar onze eigen zon is met een leeftijd van 4,5 miljard jaar aanzienlijk ouder).

Dag, atmosfeer!
Nu is zo’n jeugdige ster niet zo’n groot probleem. Wat wel een probleem is, is de ultraviolette straling die deze uitstoot. De planeten TRAPPIST-1d, -e, -f en -g zouden een eventuele atmosfeer door toedoen van de straling in tussen de 5 en 22 miljard jaar kwijt kunnen raken. En de binnenste planeten – TRAPPIST-1b en -c zouden een eventuele atmosfeer in 1 tot 3 miljard jaar kwijtraken. “Het suggereert dat een aardachtige TRAPPIST-1b en -1c nog relatief jong moeten zijn – of in beginsel al meer water moeten hebben gehad dan de aarde – om nu nog een significante hoeveelheid water te kunnen bevatten,” schrijven de onderzoekers.

In het paper is bovendien te lezen dat onderzoekers voorzichtige aanwijzigen hebben gevonden dat de atmosfeer van TRAPPIST-1b en -c ‘as we speak’ wegvlucht. Helemaal zeker weten de onderzoekers dat echter niet, omdat de dipjes in helderheid die erop wijzen wanneer de twee planeten voor hun ster langsbewegen ook veroorzaakt kunnen worden door activiteit van de ster zelf. De onderzoekers pleiten op basis van hun studie in ieder geval voor vervolgonderzoek naar de atmosfeer van de verschillende planeten en dus hun leefbaarheid.