Het gaat volgens astronomen om een ‘unieke soort’.

Astronomen hebben in het binnenste van ons zonnestelsel een wel heel bijzondere planetoïde ontdekt. Het gaat om een object met de naam 2019 AQ3. Het object is een van de eerste planetoïden die zich bijna volledig binnen de baan van Venus beweegt. Daarnaast heeft het object het kortste ‘jaar’ van elke andere bekende planetoïde; een rondje rond de zon doet ‘ie in slechts 165 dagen.

Uniek soort
De onderzoekers vonden de ruimterots met behulp van de Zwicky Transient Facility (ZTF) camera, die op de Samuel Oschintelescoop gemonteerd is. Sinds de installatie in 2018 heeft de camera al meer dan een miljard sterren in de Melkweg waargenomen, evenals meer dan duizend supernova’s buiten de Melkweg. En nu heeft het instrument dus een nieuwe planetoïde opgespoord. Volgens onderzoeker Quanzhi Ye gaat het hier om een ‘uniek soort’. “Wellicht huizen er nog wel meer van dit soort onontdekte planetoïden in ons zonnestelsel,” voegt hij eraan toe. Zo zou het best kunnen dat er meer ruimterotsen in onontgonnen gebieden dicht bij de zon vertoeven.


2019 AQ3
Sinds de ontdekking van 2019 AQ3 op 4 januari, hebben al meerdere telescopen de planetoïde onderzocht. Met alle verzamelde data, brachten de onderzoekers de gehele baan van 2019 AQ3 rond de zon in kaart. Uit de observaties blijkt dat de baan van 2019 AQ3 een elliptische vorm heeft. In het korte jaar van de planetoïde, komt deze eerst dicht bij de baan van Mercurius en slingert vervolgens weer terug net buiten de baan van Venus.

Op deze afbeelding is de wonderlijke baan van planetoïde 2019 AQ3 te zien. Afbeelding: NASA/JPL-Caltech

Atira klasse
De planetoïde lijkt daarnaast te behoren tot de Atira-klasse van planetoïden. Dit is een groep planetoïden die dicht bij de aarde in de buurt komt. Van de 800.000 bekende planetoïden, behoren er tot nu toe nog maar twintig tot de Atira-klasse. Metingen van de helderheid, massa en dichtheid suggereren dat de planetoïde zo’n 1,5 kilometer breed is. Als dat het geval is, zou 2019 AQ3 een van de grootste bekendste Atira planetoïden zijn. “In vele opzichten is 2019 AQ3 echt een rare,” aldus Ye.

Gevaarlijk?
Hoewel 2019 AQ3 dus redelijk dicht in de buurt van de aarde komt, hoeven we ons volgens de onderzoekers geen zorgen te maken. Zo stellen zij dat de planetoïde niet dichter dan 35,4 miljoen kilometer bij de aarde in de buurt komt. Wel zouden er veel meer van dit soort potentieel gevaarlijke ruimterotsen kunnen bestaan. En met de ZTF-camera hopen de onderzoekers meer van deze planetoïden op te sporen. Wetenschappers zijn voornamelijk geïnteresseerd in ruimtestenen die tussen de 10 en 100 meter in diameter zijn. Hoewel deze niet monsterlijk groot zijn, kunnen ze nog steeds ernstige schade aanrichten als ze met de aarde botsen. Daarom zoekt de ZFT-camera elke drie nachten de gehele noordelijke hemel af. “Het grote gezichtsveld van ZTF-camera maakt dit een ideaal instrument om zeldzame objecten te vinden en te volgen,” verklaart onderzoeker Frank Masci.

In de komende jaren wordt er echter ook gewerkt aan de Near-Earth Object Camera (NEOCam) Deze infrarood-ruimtelescoop moet in de toekomst het gebied rond de zon gaan afzoeken om verborgen planetoïden op te sporen. Wegens de schittering van de zon is het namelijk nog niet zo gemakkelijk om deze rondslingerende planetoïden te detecteren. De hoop is dat de NEOCam deze ruimtestenen wel aan het licht kan brengen.