Zo proberen ze hun concurrerende buren te slim af te zijn.

Planten kunnen het vermogen van concurrerende buren inschatten en daar op gepaste wijze op reageren. Ze ‘kiezen’ als het ware een strategie op basis van de lengte en dichtheid van hun tegenstanders om zelf te overleven. Dat schrijven biologen in het blad Nature Communications.

Dieren

Dieren hebben in het wild ook vaak te maken met concurrentie. Zij kiezen in dat geval voor verschillende gedragingen, waaronder confrontatie, vermijding of tolerantie. Welke ze kiezen, hangt vaak af van het concurrentievermogen van de tegenstander ten opzichte van henzelf. Als de concurrent bijvoorbeeld veel groter of sterker is, wordt van het dier zelf verwacht dat hij het gevecht zal opgeven. In dat geval kiest hij dus vermijding boven confrontatie.

Reacties
Planten bespeuren de aanwezigheid van concurrerende planten als ze bijvoorbeeld ineens minder licht tot hun beschikking hebben, of door verandering in de verhouding van rood, tot verrood licht, dat optreedt wanneer zonlicht door bladeren wordt gefilterd. Er is bekend dat planten in zo’n geval op twee manieren reageren:
1) verticale strekking, waarbij planten hun buren proberen te ontgroeien.
2) schaduwtolerantie, wat betekent dat planten onder beperkt licht nog steeds goed presteren.
Sommige planten kiezen zelfs voor nog een derde optie: ze groeien weg van hun buren. “Deze drie reacties van planten zijn al vastgelegd in literatuur,” zegt Michal Gruntman, hoofdauteur van het paper. “In onze studie wilden we kijken of planten kunnen kiezen tussen deze gedragingen, en deze kunnen afstemmen op de grootte en dichtheid van hun tegenstanders.”

Het experiment. Afbeelding: Udi Segev

Vijfvingerkruid
Om deze vraag te beantwoorden, gebruikten de onderzoekers de plant vijfvingerkruid (Potentilla reptans). In het experiment stelden ze de plant bloot aan verschillende soorten van licht-concurrentie. Zo gebruikten ze verticale strepen van transparante, groene filters om zowel de lichthoeveelheid, als de ‘rood : verrood verhouding’ te beïnvloeden. Op deze manier konden de onderzoekers verschillende scenario’s waarop planten in competitie komen met andere planten nabootsen.

Strategie
De resultaten tonen aan dat vijfvingerkruid inderdaad het vermogen heeft om de beste strategie op concurrerende buren te kiezen. Zo liet de plant de grootst mogelijke verticale groei zien toen alleen die mogelijkheid nog uitkomst zou bieden. In een simulatie waarbij de buren noch verticaal noch zijdelings vermeden kon worden, koos vijfvingerkruid voor optie twee, schaduwtolerantie. Ten slotte groeide de plant weg van zijn buren toen deze alleen nog zijdelings vermeden kon worden.

Deze bevindingen laten zien dat planten dus de dichtheid en het concurrentievermogen van hun buren inschat en hun eigen reactie daarop afstemt. “Dit vermogen kan bijzonder belangrijk zijn in heterogene omgevingen, waarbij planten bijvoorbeeld bij toeval onder andere planten met verschillende grootte, leeftijd en dichtheid terecht zijn gekomen,” zegt Gruntman. De studie biedt nieuw bewijs dat planten complexe informatie uit hun omgeving kunnen integreren en daar op een zo’n optimaal mogelijke manier op kan reageren.