De eerste planten zouden rond 500 miljoen jaar geleden al op het land verschenen zijn.

De aarde is zo’n 4,5 miljard jaar oud. De eerste vier miljard jaar zouden relatief saai geweest zijn: in die periode was er geen leven op aarde te vinden. Maar dat veranderde toen afstammelingen van in het water groeiende planten het land begonnen te koloniseren. Ze maakten de wereld letterlijk groen en creëerden leefgebieden waar de dieren – die er op dat moment nog niet waren – later in konden leven en gedijen. Bovendien waren de planten van invloed op de hoeveelheid CO2 in de atmosfeer en dus de temperatuur op aarde.

Eerder dan gedacht
Het moge duidelijk zijn: planten hebben een cruciale rol gespeeld in de historie van onze planeet. Geen wonder dat onderzoekers graag vast willen stellen wanneer planten het land begonnen te koloniseren. Op dit moment wordt aangenomen dat dat zo’n 400 miljoen jaar geleden gebeurde. De oudste fossiele resten van landplanten stammen namelijk uit die tijd. Maar een nieuw onderzoek van de universiteit van Bristol suggereert nu dat planten al veel eerder de continenten veroverden. Dat zou zo’n 500 miljoen jaar geleden al zijn gebeurd, oftewel zo’n 100 miljoen jaar eerder dan gedacht.

Genen
De onderzoekers baseren zich op genetisch onderzoek. “De fossiele resten zijn te schaars en incompleet om de oorsprong van landplanten betrouwbaar te kunnen dateren,” stelt onderzoeker Mark Puttick. “In plaats van alleen af te gaan op fossielen, maakten we gebruik van de moleculaire klok-aanpak.” Hierbij wordt de mutatiesnelheid van biomoleculen gebruikt om vast te stellen wanneer een gemeenschappelijke voorouder van bepaalde soorten leefden. “Onze resultaten laten zien dat de voorouder van landplanten leefde in het midden van het Cambrium,” aldus Puttick.

Eerdere pogingen om de oorsprong van landplanten te dateren, liepen eigenlijk continu tegen hetzelfde probleem op: de oorsprong van landplanten is wazig. Zo is de volgorde waarin de eerste groepen landplanten ontstonden, onduidelijk. Maar die beperking hinderde dit onderzoek niet, legt onderzoeker Philip Donoghue uit. “We hebben verschillende aannames gedaan omtrent de relaties tussen landplanten en ontdekten dat dit geen invloed had op de leeftijd van de eerste landplanten.”