Het suggereert dat sommige door ouderdom ingegeven veranderingen in het brein via de darmen teruggedraaid kunnen worden.

Dat schrijven Ierse onderzoekers in het blad Nature Aging. Ze baseren zich op experimenten met muizen.

Het onderzoek
De wetenschappers verzamelden een aantal jonge muizen (tussen de 3 en 4 maanden oud) en een aantal oude muizen (tussen de 19 en 20 maanden oud). Vervolgens transplanteerden ze ontlasting – met daarin bacteriën die van nature in de darmen voorkomen – van de jonge muizen in de darmen van de oude muizen. Daarnaast was er ook een uit oude muizen bestaande controlegroep. Deze controlegroep onderging ook een poeptransplantatie, maar ontving daarbij de ontlasting van muizen die eveneens op leeftijd waren.

Immuunsysteem
Het experiment levert opvallende resultaten op. Zo blijkt de transplantatie van micro-organismen afkomstig uit de darmen van jonge muizen verstrekkende gevolgen te hebben voor de oude ontvangers. Zo werden door ouderdom ingegeven veranderingen in het immuunsysteem van de oude muizen ongedaan gemaakt door de overdracht van darmbacteriën afkomstig van jonge muizen.

Brein
Ook werd het brein van de oude muizen die darmbacteriën van jonge muizen ontvingen, verjongd. Zo troffen de onderzoekers in het brein van deze oude muizen stofwisselingsproducten aan die normaliter vooral in het brein van jonge muizen te vinden zijn. En ook de patronen van genregulatie deden vermoeden dat de muizen jonger waren dan in werkelijkheid het geval was.

Leervermogen
Maar het brein zag er niet alleen anders uit; het functioneerde ook beter. Cognitieve tests wijzen uit dat het leervermogen van oude muizen die darmbacteriën van jonge muizen ontvangen hadden, erop vooruit ging. En ook hun geheugen werd beter.

Eerder onderzoek
Volgens professor John F. Cryan zijn de bevindingen “een mogelijke game changer“. De laatste jaren is steeds duidelijker geworden dat de bacteriën die in en op ons lichaam leven, van invloed zijn op onze gezondheid én het verouderingsproces. Zo hebben onderzoekers aangetoond dat de micro-organismen die in en op ons leven naarmate we ouder worden, veranderen. Zo kunnen zogenoemde ‘goede bacteriën’ – die een positief effect hebben op de stofwisseling en het immuunsysteem – als we ouder worden, vervangen worden door bacteriën die ontstekingen, stofwisselingsproblemen en ziekte promoten. Ook zijn er steeds meer aanwijzingen dat micro-organismen in de darmen van invloed zijn op de veroudering van het brein en de kans op neurodegeneratieve aandoeningen, zoals parkinson en alzheimer. “Maar nu hebben we ook vastgesteld dat het microbioom ingezet kan worden om aan ouderdom gerelateerde achteruitgang van het brein terug te draaien,’ aldus Cryan. Het is veelbelovend. Maar voorzichtigheid is op zijn plaats, zo erkent Cryan. “Er moet nog veel meer werk verzet worden om te achterhalen hoe deze resultaten vertaald kunnen worden naar mensen.”

Ook is nog altijd niet helemaal duidelijk hoe specifieke bacteriën of hun stofwisselingsproducten van invloed zijn op het brein en immuunsysteem. Darmbacteriën mogen zich de komende jaren dan ook ongetwijfeld in nog veel meer aandacht verheugen. En wie weet, leidt het uiteindelijk tot een behandeling waarbij het brein, via een aanpassing aan de darmbacteriën, langer optimaal kan functioneren en mensen gezonder oud kunnen worden.