botsing

Wetenschappers hebben een spectaculaire foto gemaakt van een zeer gewelddadig stukje van het heelal. Op de foto is te zien hoe zeker vier groepen sterrenstelsels op gewelddadige wijze met elkaar in botsing komen.

De onderzoekers maakten de foto door beelden de Karl G. Jansky Very Large Array (VLA), röntgenobservatorium Chandra en ruimtetelescoop Hubble te combineren. Hubble legde de achtergrond vast. VLA toont de radiotraling in het rood. Chandra de röntgenstraling in het blauw.

Clusters

Onder clusters verstaan we groepen sterrenstelsels. Clusters kunnen bijzonder groot zijn en uit wel duizend sterrenstelsels bestaan.

Schokgolf
Wat misschien wel het meest opvalt op de foto is de vreemde rode vorm in het midden. Het gaat hoogstwaarschijnlijk om een gebied waarin schokgolven – veroorzaakt door de botsingen – deeltjes versnellen. Die deeltjes gaan vervolgens de interactie aan met magnetische velden en geven daarbij radiostraling af. “De complexe vorm van dit gebied is uniek,” vertelt onderzoeker Reinout van Weeren. “We hebben zoiets nog nooit gezien. De vorm is waarschijnlijk het resultaat van meerdere botsingen die nog volop gaande zijn.”

Sterrenstelsel op de voorgrond
Wat verder opvalt, is de lange, rode streep op de foto. Het is een sterrenstelsel op de voorgrond. In het hart van dit sterrenstelsel bevindt zich een zwart gat dat in twee richtingen deeltjes versnelt. Het rode object linksonder is een radio-sterrenstelsel dat waarschijnlijk in het cluster valt.

Astronomen bijten zich graag vast in deze botsende clusters – die samen als MACS J0717+3745 worden aangeduid. De botsingen kunnen namelijk meer inzicht geven in de complexe interacties tijdens het samensmelten van verschillende clusters. Mede dankzij deze nieuwe waarnemingen is MACS J0717+3745 nu één van de best bestudeerde clusterbotsingen ooit.