Een filmpje onthult dicht op elkaar gepakte cyclonen en anticyclonen.

Het filmpje is gebaseerd op gegevens die verzameld zijn door ruimtesonde Juno, die momenteel rond Jupiter cirkelt. In het filmpje wordt ingezoomd op de noordpool van Jupiter – waarvan we tot voor kort geen idee hadden hoe deze eruitzag! – en zien we vervolgens in infrarood dicht op elkaar gepakte cyclonen en anticyclonen.

De kleuren in het filmpje onthullen iets over de temperatuur van de stormen: gele gebieden zijn warmer (wat betekent dat ze dieper in Jupiters atmosfeer liggen), terwijl de donkere gebieden kouder zijn (en dus hoger in de atmosfeer liggen). Daarbij moet je bedenken dat de hoogste in dit filmpje weergegeven temperaturen rond de -13 graden Celsius liggen, terwijl de laagste temperaturen rond de -83 graden Celsius liggen.

Diepe stormen

Recent konden onderzoekers dankzij Juno ook meer concluderen over de opbouw van Jupiter. Zo bleken de stormen die we op Jupiter zien, heel diep – tot wel 3000 kilometer(!) – te reiken. En daaronder bevindt zich dan het binnenste van de gasreus. Dat binnenste is vloeibaar, maar gedraagt zich als een vast object en roteert soepel en gestaag.

Gedetailleerd
“Voor Juno konden we alleen maar raden hoe de polen van Jupiter eruit zagen,” stelt onderzoeker Alberto Adriani. “Nu Juno heel dicht langs de polen vliegt, zijn we in staat om zeer gedetailleerde infrarood beelden van Jupiters polaire weerpatronen en grote cyclonen te verzamelen.”

Dynamo
De onderzoekers hebben nog een tweede filmpje vrijgegeven dat voor het eerst een gedetailleerd beeld geeft van de ‘dynamo’ die het magnetisch veld van de gasreus genereert. Het filmpje is gebaseerd op metingen die Juno tijdens acht scheervluchten langs Jupiter heeft uitgevoerd. Op basis van die metingen hebben onderzoekers kaartjes gemaakt van het magnetisch veld aan het oppervlak en in het gebied onder het oppervlak (waar de ‘dynamo’ zijn oorsprong vindt). (Omdat Jupiter een gasreus heeft, heeft deze natuurlijk geen vast oppervlak. De term ‘oppervlak’ verwijst dan ook naar een gebied op zo’n 71.450 kilometer afstand van het hart van de gasreus.

“We ontdekten dat Jupiters magnetisch veld iets is wat we nog nooit in kaart hebben gebracht,” aldus onderzoeker Jack Connerney. Zo onthult het kaartje van het magnetisch veld van Jupiter onverwachte onregelmatigheden en gebieden waar het magnetisch veld verrassend krachtig is. Ook blijkt het magnetisch veld op het noordelijk halfrond complexer te zijn dan op het zuidelijk halfrond. Veel van die observaties kunnen onderzoekers nu nog niet goed verklaren. “Juno’s onderzoek naar het magnetisch veld van Jupiter markeert het begin van een nieuw tijdperk in het onderzoek naar planetaire dynamo’s.”

De missie van Juno is nog in volle gang. Naar verwachting zal de sonde dan ook nog veel meer geheimen van Jupiter blootleggen.