De mammoet leefde zo’n 13.500 jaar geleden op het Santa Rosa-eiland in Californië. In diezelfde tijd zouden in dit gebied ook al mensen hebben gewoond.

Wetenschappers haalden de schedel uit een eroderende oever van een beekje. De schedel is uitzonderlijk goed bewaard gebleven. “Ik heb veel mammoetschedels gezien,” vertelt archeoloog Don Morris, één van de wetenschappers die de mammoet opgroeven. “En dit is één van de best bewaarde schedels die ik ooit heb gezien.”

Mensen
Volgens Morris is de vondst van grote wetenschappelijke waarde. “Het lijkt erop dat deze rond dezelfde tijd als mensen op de Channel Islands (een eilandengroep waartoe Santa Rosa behoort, red.) leefde.” Koolstofdatering wijst uit dat de mammoet zo’n 13.500 jaar geleden op Santa Rosa rondliep. Daarmee zijn deze resten ongeveer even oud als de resten van de Arlington Man: de oudste menselijke skeletresten van Noord-Amerika die eveneens op Santa Rosa zijn teruggevonden.

Afbeelding: National Park Service.

Afbeelding: National Park Service.

Een jong dier?
De ontdekte mammoet roept een hoop vragen op. Zo is de omvang ervan opmerkelijk. De mammoet is kleiner dan de Amerikaanse mammoet, maar niet klein genoeg om als een dwergmammoet (Mammuthus exilis) te worden geclassificeerd. Mogelijk gaat het dan ook om een nog niet volgroeide Amerikaanse mammoet of een tussenvorm.

Migratie
Ongeveer een miljoen jaar geleden ontstond in Noord-Amerika de Amerikaanse mammoet. Een aantal van deze Amerikaanse mammoeten migreerden tijdens de laatste twee ijstijden (toen de zeespiegel lager was en de eilanden dichter bij de kust lagen) naar de Channel Islands. De nakomelingen van deze gemigreerde mammoeten werden door de tijd heen steeds kleiner. Uiteindelijk resulteerde dat in mammoeten van slechts 1,8 meter hoog (hun voorouders waren 4,2 meter hoog). Deze mammoeten dragen de naam Mammuthus exilis.

Slagtanden
Met name de slagtanden van de mammoet roepen vragen op, zo stellen de onderzoekers. Zo doet de slagtand aan de rechterzijde meer denken aan die van een oudere mammoet, terwijl de slagtand aan de linkerzijde weer doet denken aan die van een jonge mammoet.

Nader onderzoek
Nader onderzoek zal uit moeten wijzen hoe het nu precies zit. De onderzoekers verwachten dat ze de leeftijd van het dier tot op twee jaar nauwkeurig kunnen vaststellen. En wel door de tanden van de mammoet te bestuderen. Die tanden kunnen wellicht ook onthullen of we hier met een dwergmammoet, een Amerikaanse mammoet of een tussenvorm te maken hebben.

Onderzoekers vermoeden dat de Amerikaanse mammoeten op de Channel Islands enkele duizenden jaren nodig hadden om hun dwergvorm aan te nemen. Eerder werden op Santa Rosa al de resten van een 80.000 jaar oude dwergmammoet teruggevonden. “De ontdekking van deze mammoetschedel vergroot de kans dat de Amerikaanse mammoeten in zeker twee stromen naar het eiland kwamen: tijdens de meest recente ijstijd zo’n 10.000 tot 30.000 jaar geleden en tijdens de ijstijd daarvoor, zo’n 150.000 jaar geleden.”