De gletsjer raakte tot voor kort gemiddeld elke zes jaar een flinke brok ijs kwijt. Maar inmiddels gebeurt dat vrijwel elk jaar.

De Pine Island-gletsjer is het grootste zorgkindje op West-Antarctica. Zo laat de gletsjer regelmatig ijsbergen de Amundsenzee in vallen. De meest recente afkalving vond vorige week nog plaats, toen een enorm brok ijs – goed voor 300 vierkante kilometer – het ruime sop koos. Het grootste stuk kreeg de naam B-46 en had ongeveer hetzelfde oppervlakte als Amsterdam.

Foto’s
Wetenschappers houden de wegkwijnende gletsjer nauwlettend in de gaten. Zo kiekte op 7 november één van de satellieten die gericht staat op de gletsjer onderstaande afbeelding:

Ter vergelijking, zo zag hetzelfde gebied er twee maanden eerder nog uit:

Brokken ijs
Op de eerste foto is de pasgeboren ijsberg B-46 goed te aanschouwen. Echter heeft de ijsberg sinds zijn afkalving vorige week een behoorlijke transformatie ondergaan. In de tussentijd zijn er al meerdere stukken ijs afgebroken, waardoor de ijsberg op dit moment zo’n 41 vierkante kilometer ijs lichter is. Ook zijn rond de ijsberg grote wakken te zien, zichtbaar als de donkere gebieden op de eerste foto. Dit is waar relatief warm water voorkómt dat er nieuw zee-ijs gevormd wordt.

Afkalvingen
De Pine Island-gletsjer verliest regelmatig ijsbergen. Maar tegenwoordig zitten de afkalvingen veel dichter op elkaar. Aan het begin van deze eeuw raakte de gletsjer gemiddeld elke zes jaar flinke brokken ijs kwijt (2001, 2007 en 2013). Maar nu verliest de gletsjer om de haverklap ijsbergen (2013, 2015, 2017 en 2018). Hiermee lijkt het een jaarlijks terugkerend fenomeen te worden. Volgens glacioloog Joe MacGregor heeft deze verandering in afkalvingsfrequentie waarschijnlijk te maken met het dunner worden van de ijsplaat. Dit maakt de ijsplaat wankel, omdat hij niet meer in contact staat met de bodem. Hierdoor kan de gletsjer sneller gaan stromen. Maar dat niet alleen; het kan er ook toe leiden dat een gletsjertong in stukken breekt en er ijsbergen ontstaan.

Gezien de gletsjer dunner wordt en zich steeds verder terugtrekt, is het niet te voorkomen dat de gletsjer een bijdrage aan de zeespiegelstijging levert. In totaal is de zeespiegel in de afgelopen 25 jaar door toedoen van Antarctica zo’n 7,6 millimeter gestegen. En maar liefst 40% van die zeespiegelstijging – het gaat dan om 3 millimeter – vond plaats in de afgelopen vijf jaar. Als het om de toekomstige zeespiegelstijging gaat, is de bijdrage die Antarctica gaat leveren op dit moment met afstand de grootste onzekere factor.