De eerste vogels, de dinosaurussen en andere prehistorische dieren waren niet zo grauw als veel tekeningen ons willen doen geloven: ze waren heel kleurrijk, zo blijkt.

Wetenschappers speculeren al jaren over de mogelijkheid dat prehistorische dieren heel kleurrijk waren. Maar het is lastig gebleken om dat te bewijzen. Van veel van deze dieren is niet veel meer over dan enkele botten. En kleuren zijn nergens te bekennen.

Kleurtje
Tot nu: wetenschappers hebben de chemische restanten van een pigment gevonden in de fossiele resten van meer dan 100 miljoen jaar oude vogels: de Confuciusornis sanctus en de Gansus yumenensis. De onderzoekers maakten daartoe gebruik van röntgenstraling.

WIST U DAT…

…dinosaurussen waarschijnlijk ook al last hadden van luizen?

Tint
Zo troffen de onderzoekers het stofje eumelanine aan. Dit goedje zit ook nog in moderne soorten – waaronder de mens – en levert donker haar en bruine ogen op. De onderzoekers zijn erin geslaagd om de hoeveelheid eumelanine in de nek, op het lichaam en de staartveren van de vogels vast te stellen. Nu weten ze dus hoe diverse tinten op het lichaam van de vogel samen een oogverblindend patroon vormden. Het is namelijk zeer waarschijnlijk dat nog meer kleuren ooit het verenkleed van de vogel bepaalden. Alleen sporen van eumelanine zijn achtergebleven.

De techniek die de onderzoekers gebruikt hebben, is nieuw en veelbelovend. Met röntgenstraling kan veel blootgelegd worden, zonder dat de fossiele resten daarbij worden aangetast. De kans is dan ook groot dat deze methode bij nog veel meer soorten kan worden gebruikt. Hopelijk krijgen we zo een nog beter beeld van het kleurrijke prehistorische dierenrijk.

Bovenstaande afbeelding laat de pigmenten van de Confuciusornus sanctus zien. Afbeelding: Richard Hartley, University of Manchester; T. Larson, Black Hills Institute; Gregory Stewart; SLAC National Accelerator Laboratory.