Tussen 2001 en 2017 heeft de mens zich maar liefst 179 miljoen hectare bos in de tropen toegeëigend.

Meer dan de helft van de 504 soorten primaten die ons bekend zijn, heeft het moeilijk. Zo wordt 60 procent van alle soorten op dit moment met uitsterven bedreigd. Dat deze primaten in zwaar weer zitten heeft vooral te maken met die ene andere primaat, de mens, die in alarmerend tempo hun leefgebied aantast.

Grondstoffen
Onderzoekers komen er in een nieuwe studie achter dat tussen 2001 en 2017 maar liefst 179 miljoen hectare bos in de tropen verloren ging door menselijke activiteiten. Meer dan de helft hiervan is te wijten aan de wereldwijde vraag van consumenten naar grondstoffen. Denk hierbij aan het kappen van bossen ten behoeve van landbouwgrond, het blootleggen van weiden voor veeteelt en het graven van mijnen om mineralen en metalen te winnen. Bovendien gaat de verstedelijking alsmaar door. Hierdoor kampt ongeveer 75 procent van de primaten met dalende aantallen.


Afbeelding: 2019 Estrada et al. Expanding global commodities trade and consumption place the world’s primates at risk of extinction.

Economie
Vooral rijkere landen dragen indirect bij aan het verlies van leefgebied. Veel van de grondstoffen en producten – zoals mineralen, vlees, palmolie en soja – die de leefgebieden van primaten vernietigen, worden uiteindelijk in geïndustrialiseerde landen geconsumeerd. De wereldwijde consumptie en vraag naar natuurlijke hulpbronnen heeft samen met een steeds meer geglobaliseerde economie voor een groeiende internationale markt voor landbouwproducten gezorgd. En deze groei is duidelijk terug te zien in de toename van ontbossing.

Afbeelding: 2019 Estrada et al. Expanding global commodities trade and consumption place the world’s primates at risk of extinction.

Bedreigd
Hoewel we op dit moment al erg veel grondstoffen gebruiken voorspellen wetenschappers dat dit in de toekomst nog meer zal toenemen. Zo zal de mondiale extractie van grondstoffen meer dan verdubbelen van 85 miljard ton vandaag de dag, tot 185 miljard ton in 2050. Om het tij te keren, moet er dus drastisch iets veranderen. Zo moet aan de ene kant de kelderende aantallen primaten een halt toegeroepen worden, terwijl we tegelijkertijd op zoek moeten naar duurzamer landgebruik.

Maatregelen
Dat we het uitsterven van primaten moeten zien te voorkomen, staat volgens de onderzoekers buiten kijf. Zo vervullen ze een belangrijke rol in ecosystemen. Daarom opperen de onderzoekers een aantal maatregelen om primaten van de ondergang te redden. Allereerst zullen we onze consumptiegewoonten moeten aanpassen en bijvoorbeeld minder olie gebruiken en minder vlees eten. Ook zou er volgens de onderzoekers een internationaal fonds opgericht moeten worden om de handel in primaten en stroperij te stoppen. Bovendien zullen de bedrijven die milieuschade aanrichten hun koers moeten omgooien. “Primaten en hun leefgebied zijn een vitaal onderdeel van ’s werelds natuurlijk erfgoed,” benadrukken de onderzoekers. “Onze naaste verwanten verdienen onze volledige aandacht en steun voor hun instandhouding en overleven.”

Primaten zijn niet de enige dieren die met uitsterven worden bedreigd. In totaal gaan er op dit moment zo’n één miljoen planten- en diersoorten een onzekere toekomst tegemoet. En veel van deze soorten kunnen binnen enkele decennia al verdwenen zijn.