azuurblauw

Wetenschappers hebben voor het eerst de echte kleuren van een exoplaneet kunnen bepalen. Als we de planeet HD 189773b met blote ogen zouden kunnen zien, zou deze – net als de aarde – azuurblauw van kleur zijn. Dat blijkt uit observaties van ruimtetelescoop Hubble.

De onderzoekers trekken die conclusie nadat ze de lichtreflectie van de exoplaneet hebben gemeten. Dat klinkt eenvoudig, maar dat is het niet. De onderzoekers moesten zich er namelijk van verzekeren dat het licht dat ze maten afkomstig was van de planeet en niet van de ster. Daarom bestudeerden ze de planeet met behulp van de Hubble ruimtetelescoop kort voor, tijdens en nadat deze achter zijn ster langs bewoog. Wanneer de planeet achter de ster dook, nam de hoeveelheid licht die het systeem afgaf, af. Maar de onderzoekers ontdekten dat er nog meer veranderde: de kleur van het licht bijvoorbeeld. “We zagen dat de helderheid van het hele systeem in het blauwe deel van het lichtspectrum afnam wanneer de planeet achter de ster langs bewoog,” vertelt onderzoeker Tom Evans. “Daaruit kunnen we afleiden dat de planeet blauw is.”

Bijzonder
Dat we nu weten welke kleur de planeet heeft, is bijzonder. “Deze planeet is in het verleden veelvuldig bestudeerd,” vertelt onderzoeker Frédéric Pont. “Maar het meten van de kleur is een primeur: we kunnen ons nu echt voorstellen hoe deze planeet er uit zou zien als we deze met blote ogen zouden kunnen zien.”

Een artistieke impressie van planeet HD 189733b. Afbeelding: NASA / ESA / G. Bacon (AURA / STScI).

Een artistieke impressie van planeet HD 189733b. Afbeelding: NASA / ESA / G. Bacon (AURA / STScI).

Blauw
De blauwe kleur is niet afkomstig van de reflectie van oceanen. De kleur is het resultaat van een nevelige, woelige atmosfeer vol siliciumdeeltjes die blauw licht verstrooien. “Het is moeilijk om exact te achterhalen wat de kleur van de atmosfeer van een planeet veroorzaakt, zelfs voor planeten in ons zonnestelsel is dat lastig. Maar deze nieuwe observaties vertellen ons meer over de aard en atmosfeer van HD 189733b. Langzaam maar zeker krijgen we zo een completer beeld van deze exotische planeet.

Met de blauwe kleur doet de planeet HD 189733b sterk denken aan onze eigen planeet: de aarde. Maar op het blauw na zijn er weinig overeenkomsten tussen de twee, zo benadrukken de onderzoekers. De planeet – een gasreus – staat zeer dicht bij zijn ster en daardoor is het er warm: de atmosfeer kent temperaturen van meer dan 1000 graden Celsius. Daarnaast waaien er winden met zo’n 7000 kilometer per uur en regent het er glas.