Kinderen ruzie

Kinderen die zien dat anderen pijn hebben maar hierbij minder hersenactiviteit vertonen dan normaal, lopen mogelijk verhoogd risico om zich op volwassen leeftijd te ontpoppen tot psychopaten.

Antisociaal en gewelddadig gedrag van psychopaten is wellicht vroeg te herkennen is de neurale activiteit. Op jonge leeftijd hebben deze psychopaten vaak een bepaalde gedragsstoornis. Hoe kan iemand op volwassen leeftijd anderen pijn doen en hoe kan het dat er totaal geen emotionele reactie bij de geweldpleger te bemerken is? Iets gaat er anders in het brein van de psychopaat: hij heeft minder activiteit in bepaalde hersendelen waardoor hij geen of minder empathie heeft. Deze verminderde activiteit is van jongs af aan al herkenbaar.

Verminderde hersenactiviteit
In een grote steekproef van kinderen met gedragsproblemen en kinderen zonder deze problemen, maten de onderzoekers met fMRI de neurale reacties op foto’s van anderen met pijn en anderen zonder pijn. In vergelijking met de controlegroep, de kinderen zonder gedragsproblemen, hadden de kinderen met gedragsproblemen minder activiteit in bepaalde hersendelen. Dit is met fMRI te zien doordat bij die delen minder bloedzuurstoftoevoer is. De onderzoekers zagen verminderde activiteit bij de kinderen met gedragsproblemen in vergelijking met kinderen zonder gedragsproblemen in de bilaterale anterior insula, de anterior cingulate cortex en de inferieure frontale gyrus – allemaal hersendelen die verband houden met empathie, zo bleek uit eerdere studies.

Risicofactor
De empathische delen van het brein reageren dus niet zoals ze zouden moeten reageren, stellen de onderzoekers met hun studie in Current Biology. Dat de hersendelen bij kinderen met gedragsproblemen anders reageren, wil niet zeggen dat alle kinderen met gedragsproblemen hetzelfde zijn of dat alle kinderen met verminderde activiteit in die hersendelen psychopaten worden. Velen zullen niet ‘doorgaan’ met hun antisociale gedrag. “Onze bevindingen geven indicaties dat kinderen met gedragsproblemen afwijkende reacties hebben in het brein als respons op het zien van anderen met pijn,” zegt Essi Viding van University College London. De verminderde en hiermee afwijkende activiteit kan wel als weerspiegeling dienen voor psychopathologisch gedrag op latere leeftijd, wanneer iemand groter en sterker is en echt dingen aan kan richten. Hoe minder activiteit in de empathische delen, hoe ongevoeliger een kind is en kan worden. “We moeten het zien als een vroege kwetsbaarheid en niet als een biologische bestemming,” benadrukt Viding. Met verbeterde interventies voor deze kinderen kan voorkomen worden dat de kwetsbaarheid zich ontpopt tot een moeilijker ‘onomkeerbaar’ probleem.

De vraag is: hoe kan extreem psychopathisch gedrag op volwassen leeftijd voorkomen worden als het probleem ligt in de werking van de hersenen? Kunnen psychopaten er zelf dan iets aan doen als ze een delict plegen en heeft straffen dan überhaupt zin?