gletsjer

Wetenschappers hebben ontdekt dat de Jakobshavn-gletsjer met ongelofelijke snelheden ijs in de oceaan duwt. In de zomer van 2012 ging het om een recordsnelheid van meer dan 17 kilometer ijs per jaar, oftewel 46 meter ijs per dag.

Met die snelheden is de gletsjer vier keer sneller dan de gletsjer die in de jaren negentig als de snelste gletsjer van Groenland werd bestempeld. Dat schrijven onderzoekers in het blad The Cryosphere.

Zomer
De wetenschappers maten de snelheid van meer dan 17 kilometer ijs per jaar in de zomer van 2012. Ze benadrukken dat die snelheid tijdelijk is: in de winter is de gletsjer trager. Wel voert de gletsjer de snelheid van jaar tot jaar op. Dat betekent dat de gletsjer steeds meer ijs in de oceaan duwt. “We weten dat deze gletsjer er tussen 2000 en 2010 in zijn eentje voor zorgde dat de zeespiegel met ongeveer 1 millimeter steeg,” vertelt onderzoeker Ian Joughin. Nu de gletsjer verder versnelt, zal die zeespiegelstijging het komend decennium waarschijnlijk ook groter worden.

Jakobshavn-gletsjer

Komt de naam u bekend voor? Dat kan! De gletsjer wordt doorgaans beschouwd als de producent van de ijsberg die ervoor zorgde dat de Titanic zonk.

Opwarming
Maar hoe komt het nu precies dat de gletsjer versnelt? Doordat Groenland opwarmt, worden gletsjers zoals de Jakobshavn-gletsjer dunner en trekken zich terug. Dus terwijl de gletsjer enerzijds steeds meer ijs naar de kust brengt, trekt deze zich anderzijds terug, meer landinwaarts (in 2012 en 2013 trok het uiteinde van de gletsjer zich maar liefst meer dan een kilometer verder terug dan in vorige zomers). Doordat de gletsjer zich terugtrekt, bevindt het uiteinde ervan zich nu in een dieper deel van de fjord. “Wanneer de afkalvende voorkant van de gletsjer zich terugtrekt in een dieper gebied, verliest deze ijs,” stelt Joughin. Dat ijs houdt de gletsjer normaliter tegen. Nu dat ijs verdwijnt, kan de gletsjer met aanzienlijk minder moeite in het water belanden. ‘

De Jakobshavn-gletsjer trekt zich terug. Deze afbeelding (uit 2006) laat dat goed zien. Afbeelding: NASA.

De Jakobshavn-gletsjer trekt zich terug. Deze afbeelding (uit 2006) laat dat goed zien. Afbeelding: NASA.

Naar verwachting zal de gletsjer zich de komende jaren verder landinwaarts terugtrekken. Tegen het eind van de eeuw kan het puntje van de gletsjer wel eens 50 kilometer verder inwaarts te vinden zijn dan nu het geval is.