Die oproep doen wetenschappers nu de genetische diversiteit van Afrikaans vee verloren dreigt te gaan. De genen moeten bijtijds worden opgeslagen. Het Afrikaanse vee heeft zich geëvolueerd tot een soort die parasieten verdraagt en zelfs in barre omstandigheden melk geeft. Zonde om te laten verdwijnen dus.

Volgens de wetenschappers zijn onderzoekers er nog niet in geslaagd om vee te fokken dat dezelfde kenmerken als het Afrikaanse vee heeft. Vandaar dat het van het grootste belang is dat de genen van de bestaande dieren bewaard blijven. En daar is haast bij. Steeds meer typisch Afrikaanse dieren verdwijnen namelijk doordat boeren overschakelen op ‘exotische’ soorten uit ontwikkelde landen.

Foutje
Een fout, zo menen de onderzoekers. Het is verstandiger om te achterhalen welke genen het Afrikaanse vee zo goed maken en dat vervolgens als uitgangspunt te nemen voor het fokken van nieuwe generaties. De exotische soorten die Afrikaanse boeren gretig importeren zijn bovendien helemaal niet geschikt voor een leven in Afrika. “De enige manier waarop zij (het vee uit het westen, red.) kunnen overleven, is door de productiesystemen aan te passen en de Europese systemen te imiteren,” vertelt onderzoeker Olivier Hanotte. Zo’n aanpassing betekent onder meer dat voedsel dat heel geschikt is voor mensen nu naar het vee gaat. “Naar mijn idee is dat het slechtste wat je kunt doen.”

Resistent
Het behoud van de genetische diversiteit in Afrika is overigens niet alleen van belang voor de Afrikaanse boer. Zo heeft Europees vee de afgelopen jaren verschillende aanpassingstechnieken verloren. Dat maakt hen kwetsbaarder. Maar de kans is groot dat Afrikaans vee die kenmerken nog wel in de genen heeft zitten. “Een typisch voorbeeld is de resistentie van kleine herkauwers tegen parasieten in het maag-darmstelsel.” De Europese dieren zijn niet resistent en worden zo sneller ziek. “Dat speelt wereldwijd en heeft een grote impact op de economie. Er zijn een aantal manieren waarop je dat kunt aanpakken. Een van deze manieren is medicatie.” Maar het kan ook gemakkelijker. “Sommige Afrikaanse rassen zijn echt resistent tegen de parasieten.”

“We moeten erkennen dat de dieren (Afrikaans vee, red.) leven, produceren en voortplanten. En zij kunnen genetisch materiaal verschaffen waardoor wij de fok op een duurzame manier kunnen verbeteren.” Maar daarvoor moet wel geïnvesteerd worden. En dat is zeker de moeite waard, zo meent Hanotte. “We doen het niet alleen voor Afrika, maar voor iedereen.”