abacus

Wist je dat rekenen ook geleerd kan worden met jouw lichaam? Als het aan promovendus Florian Krause van de Radboud Universiteit ligt, gaan rekenlessen er in de toekomst heel anders uitzien. Zij deed onderzoek naar de manier waarop ons brein getallen en grootte verwerkt. Het resultaat is verbluffend: beweging en zintuiglijke waarneming helpen bij het leren begrijpen van getallen.

Krause bekeek welke hersengebieden grootte representeren en hoe zij samenwerken. Bij het leren rekenen helpt het om te zien dat twee knikkers minder ruimte innemen dan twintig. Of dat een zak met tien appels meer weegt dan een zak met één appel. Uit het onderzoek van Krause kwam naar voren dat de grootte van een getal verbonden is met lichamelijk waargenomen groottes.

Tijdens experimenten liet Krause volwassen proefpersonen in een afbeelding met achttien getallen steeds het grootst afgebeelde getal zoeken. Soms was dat getal ook qua betekenis het grootst, soms ook niet. Het vinden van het grootst afgebeelde getal ging bij de proefpersonen sneller wanneer dat ook qua betekenis het grootste was. Krause: “Sensorische informatie over groot en klein hangt dus samen met het begrip van getallen. Het combineren van die kennis maakt onze getalverwerking groter”.

Het cijfer 2 wordt het grootst afgebeeld. Proefpersonen deden er langer over om '2' als grootste cijfer te vinden, dan wanneer de 2 een 9 was.

Het cijfer 2 wordt het grootst afgebeeld. Proefpersonen deden er langer over om ‘2’ als grootste cijfer te vinden, dan wanneer de 2 een 9 was.

Computerspel
Uit het onderzoek bij kinderen blijkt ook al een zintuiglijk begrip van grootte in de hersenen aanwezig te zijn. In een computerspel liet Krause hen een platform, met daarop veel of weinig fruit, omhoog bewegen door met de hand op een knop te drukken. Het maakte niet uit hoe hard de kinderen op de knop drukten. Het platform ging er niet sneller door bewegen. Toch duwden de kinderen veel harder als er veel fruit op het platform lag.

Attributen in het klaslokaal
Volgens de promovendus kunnen zijn resultaten in het wiskundeonderwijs worden toegepast. “Als getalsgrootte en andere lichaamsgerelateerde informatie over grootte inderdaad samen gepresenteerd worden in het brein, moeten wij deze link tijdens onderwijs proberen te versterken. Bijvoorbeeld door een rekenstok te gebruiken, waardoor je het verschil tussen een meter en tien centimeter voelt wanneer je hem met twee handen vasthoudt. Of door hulpmiddelen te ontwikkelen waarmee je een hoeveelheid licht ziet of een hoeveelheid geluid hoort die correleert met de getalgrootte in een som”, aldus Krause.