Tegen 2040 zijn er in ontwikkelde landen mogelijk meer mensen religieus dan vandaag de dag.

Het is een opvallende conclusie. Zeker als je bedenkt dat de religieuze betrokkenheid in bijvoorbeeld Nederland al jaren gestaag afneemt. Vorig jaar bereikte het een nieuw dieptepunt, toen voor het eerst meer dan de helft van de Nederlandse bevolking zich niet meer tot een religieuze groepering rekende. Toch is religie nog niet weg. Sterker nog, onderzoekers voorspellen in een nieuwe studie dat het aantal gelovigen in rijke landen de komende twintig jaar juist zal toenemen.

Probleem
Het is bekend dat ouderen vaker religieus zijn dan jongeren. Het is echter niet duidelijk of dit toegeschreven moet worden aan het feit dat mensen over het algemeen religieuzer worden met de leeftijd, of dat het te maken heeft met de secularisering, waarbij ouderen trouwer zijn aan hun geloof dan jongeren. Onderzoekers besloten dit probleem te analyseren. In totaal namen ze zestien rijke landen onder de loep, waaronder Australië, de VS, Canada, Groot-Brittannië, Israël, Nieuw-Zeeland, Japan, Duitsland en andere Europese landen.


Religieuzer met de leeftijd
De onderzoekers gebruikten verschillende modellen en methodes. En uiteindelijk kwamen ze tot een interessante bevinding. Uit het onderzoek blijkt dat naarmate je ouder wordt, je eerder geneigd bent om een geloof aan te hangen. Zo geloven ouderen bijvoorbeeld eerder in God, gaan ze naar de kerk en vinden het bovendien belangrijk om hun geloof te delen met kinderen.

Religie in Nederland
Zoals gezegd blijkt uit cijfers dat meer dan de helft van de Nederlanders tegenwoordig niet meer religieus is. Het lijkt erop dat Nederlanders het geloof – dat een paar decennia geleden nog zo bepalend was voor wie we waren en wat we deden – door onze vingers laten glippen. Maar Yvonne Zonderop, auteur van het eerder dit jaar verschenen boek ‘Ongelofelijk. De verrassende comeback van religie’, denkt daar toch anders over. De cijfers schetsen misschien het beeld dat wij Nederlanders religie en masse de rug toekeren. “Maar die conclusie moeten we vooral niet te snel trekken,” zei Zonderop eerder tegen scientias.nl. Want het idee dat religie in Nederland op zijn retour is, daar valt behoorlijk wat op af te dingen.

Toekomst
Deze resultaten zijn erg belangrijk als we nauwkeurige voorspellingen willen doen over de plek die religie in de toekomst zal innemen. Veel studies hebben aangetoond dat de wereld vergrijst, met name in hoge inkomenslanden. De helft van de volwassenen (20-plussers) bestaat op dit moment uit ouderen (50-plussers). En dit zal in de komende twintig jaar alleen maar toenemen. Het betekent dat het goed mogelijk is dat tegen 2040 ook het aantal religieuze mensen fors zal toenemen. “De wereldwijde vergrijzing zal dus vooral in ontwikkelde landen een uitgesproken effect hebben,” vat onderzoeker Andrey Korotaev samen. “Mogelijk vertraagt het de overgang van religieuze naar seculiere waarden of leidt zelfs tot een toename van de religiositeit.”

Kijken we naar Japan, dan kunnen we dit trouwens ook al zien. “Japan staat bekend als één van de landen waar de vergrijzing het beste zichtbaar is,” zegt Korotaev. “Het is daarom waarschijnlijk geen toeval dat een aantal belangrijke indicatoren een vertraging van de secularisatietrends aantoont en zelfs een zekere opleving van religie.”