U zou het nu niet meer zeggen, maar ooit stond in het hart van de Egyptische Sahara een enorme plas water. Dat blijkt uit ruimtefoto’s waarop de lijnen van het oude meer nog goed te zien zijn. Het meer zou zo’n 250.000 jaar geleden zijn ontstaan en op het hoogtepunt zo’n 350 kilometer breed zijn geweest. 80.000 jaar geleden droogde het meer op en bleef een zanderige woestijn over.

In die woestijn regeerde de wind en daardoor was al snel niets meer van de lijnen van het meer te zien. Maar de ruimtefoto’s die met behulp van een radar werden gemaakt, legden het oude meer moeiteloos bloot.

Nijl
Het meer lag enkele honderden kilometers ten westen van de Nijl. En dat is belangrijke informatie voor geologen en archeologen. Zij krijgen zo een beter beeld van de wereld waarin de eerste Homo sapiens leefden. “Je realiseert je dat hier vele hele grote meren waren,” merkt onderzoeker Ted Maxwell op.

Regen
Het meer zou ontstaan zijn toen de Nijl overliep. In die tijd viel er in dit gebied veel meer regen dan vandaag de dag het geval was. Daardoor kon een meer ontstaan dat honderden kilometers breed was.

Het is niet voor het eerst dat onderzoekers in de tegenwoordig gortdroge delen van Afrika op oude meren stuiten. Tijdens eerdere studies vond men ook al gefossiliseerde vissen in de woestijn. Later bleek dat mega-meren in Tsjaad, Libië en Soedan meer regel dan uitzondering waren.

Het meer zou op hoogtijdagen zo'n 247 meter diep zijn geweest. Bij relatieve droogte liep alleen het rechtse deel van het meer vol. Foto: T.A. Maxwell et al/Geology 2010