Lodewijk de Veertiende had niet kunnen bedenken dat deze robot honderden jaren nadat zijn vlaggenschip La Lune verging de schatten uit het schip zou opduiken..

In 1664 verging het schip La Lune. En niemand heeft het schip – en de schatten die het bevat – sinds die tijd aangeraakt. Tenminste: tot voor kort. Want recent stuurden wetenschappers een robot naar het schip om een deel van de schatten van La Lune boven water te halen. Het was de vuurdoop voor de robot die speciaal ontwikkeld is om onder water onderzoek te doen.

Op afstand bestuurbaar
De robot – OceanOne genaamd – is ongeveer anderhalve meter lang en doet een beetje denken aan een zeemeermin. De robot heeft een hoofd, een romp en twee armen. OceanOne kan op afstand worden bestuurd. In het ‘hoofd’ van de robot zitten camera’s die de bestuurder laten zien wat de robot ziet. En de robot geeft de bestuurder haptische feedback, dat wil zeggen dat de bestuurder middels zijn controllers voelt wat de robot voelt. Zo kan de bestuurder bijvoorbeeld voelen of de robot iets zwaars of iets lichts en kwetsbaars in handen heeft. “Je voelt exact wat de robot doet,” vertelt onderzoeker Oussama Khatib, de man die de robot tijdens zijn duik naar La Lune bestuurde. “Het is alsof je er zelf bent.” Tegelijkertijd is de robot ook in staat om zelf ‘na te denken’. Zo kan OceanOne zelf achterhalen of objecten zwaar en lomp of licht en kwetsbaar zijn en de kracht in zijn ‘handen’ daaraan aanpassen. Zo wordt voorkomen dat hij een zwaar object laat vallen of een kwetsbaar object kapot knijpt.

Riffen
OceanOne is oorspronkelijk ontwikkeld voor onderzoek naar riffen in de Rode Zee. Deze riffen bevinden zich op grote diepte en het is voor menselijke duikers lastig om deze te bereiken. Maar voor een robot is dat een stuk gemakkelijker. En nu blijkt deze dus ook heel geschikt te zijn voor archeologisch onderzoek onder water.

Avatar
Het is de bedoeling dat de robot in de toekomst alle duiken die te gevaarlijk zijn voor mensen op zich gaat nemen. “OceanOne zal dan je avatar zijn,” legt Khatib uit. “Het is de bedoeling dat een mens virtueel gaat duiken, zonder dat deze gevaar loopt. Een machine met menselijke eigenschappen die een menselijke duiker op grote diepte belichaamt: dat gaat geweldig zijn (…) We verbinden de mens op een heel intu├»tieve en betekenisvolle manier aan de robot. De mens helpt de robot aan intu├»tie en expertise en cognitieve vaardigheden. De mens en de robot kunnen dingen doen op een plek die te gevaarlijk is voor mensen, terwijl de mens er toch (in zekere zin, red.) is.”

Wrak
Dat deze aanpak toekomst heeft, blijkt wel uit de duik naar La Lune. Om een vaas uit het wrak te halen, moest de robot door het wrak zwemmen en zich tussen twee kanonnen door wurmen. En dat zonder iets te beschadigen. Maar het is OceanOne gelukt.

In de toekomst hoopt Khatib meerdere van dit soort robots te bouwen. Wellicht kunnen de robots dan in een team gaan opereren.