Een sigaret opsteken is ongezond voor jezelf en voor je directe omgeving. Maar deze vlieger gaat niet altijd op. Er is namelijk iemand gevonden met een zeldzame genetische afwijking die beter wordt door regelmatig te roken.

Biochemicus John Olson en collega’s uit Duitsland en Frankrijk hebben een jonge vrouw geholpen. Zij lijdt aan bloedarmoede, maar haar vader niet. De vrouw en haar vader delen dezelfde mutatie in het gen dat het eiwit hemoglobine codeert. Dit eiwit zorgt ervoor dat rode bloedcellen zuurstof en koolstofdioxide kunnen transporteren.

De vrouw lijdt aan een chronische vorm van bloedarmoede, voortkomend uit ijzertekort. Opvallend genoeg heeft haar vader – die rookt – wel genoeg ijzer in zijn bloed. Hoe komt dit?

Therapeutisch effect
Het antwoord is te lezen in een paper in het wetenschappelijke vakblad Journal of Biological Chemistry. Wanneer de vader een sigaret rookt, absorbeert het lichaam koolstofmonoxide. Dit heeft een therapeutisch effect op diegenen die te maken hebben met deze zeldzame genetische aandoening.

De mutatie zorgt ervoor dat het eiwit nauwelijks zuurstof kan transporteren en dat rode bloedcellen worden misvormd of vernietigd. Vreemd genoeg zorgt dezelfde mutatie ervoor dat het eiwit koolstofmonoxide tolereert. Hemoglobine neemt een klein beetje koolstofmonoxide op, waardoor voorkomen wordt dat de rode bloedcellen uit elkaar vallen.

“Hij wordt nooit een atleet, omdat er niet veel zuurstof verplaatst kan worden in zijn bloed, maar dankzij roken lijdt hij niet aan bloedarmoede”, zegt Olson. “Een positieve bijkomstigheid is dat mensen met deze afwijking minder snel vergiftigd worden door koolstofmonoxide.”

Roken is ongezonder
Kan de vrouw dan maar beter ook starten met roken? De onderzoekers adviseren om dit niet te doen. Bloedarmoede is in haar geval niet levensbedreigend, terwijl er aan roken veel gezondheidsrisico’s kleven. “Ze kan beter veel vitamine C slikken om oxidatie van hemoglobine te voorkomen”, zegt Olson.