In ontwikkelingslanden roken veel meer mannen dan vrouwen. Komt dat door ongelijkheid tussen mannen en vrouwen? Nee, daar heeft het niets mee te maken, schrijven wetenschappers in een nieuw paper in het wetenschappelijke vakblad Human Nature.

Zelf in stammen waar mannen en vrouwen naast elkaar leven, zoals in de pygmeeënstam Aka, roken opvallend meer mannen dan vrouwen. Aka-vrouwen roken niet, omdat zij weten dat het hun (ongeboren) kinderen schaadt en omdat ze denken dat het onaantrekkelijk is. Toch geven de Aka-vrouwen de voorkeur aan mannen die roken, omdat dit voor hen samengaat met het nemen van meer risico’s. Aka-vrouwen denken dat een man die rookt – en meer risico’s neemt – beter in staat is om zijn gezin te onderhouden.

Wetenschappers van de staatsuniversiteit van Washington hebben bewust een bezoek gebracht aan de Aka, die in afgelegen bossen in Kongo leven. Doordat de Aka een geïsoleerd bestaan leiden, zijn ze niet of nauwelijks blootgesteld aan advertenties van tabaksbedrijven en aan antirookcampagnes. Antropoloog Casey Roulette en haar collega’s waren benieuwd waar de verschillen tussen rookgedrag bij Aka-mannen en vrouwen zijn ontstaan. Slechts vijf procent van de vrouwen rookt, tegenover 94 procent van de mannen.

Vrouwen roken pas op latere leeftijd
Uit het onderzoek blijkt dat het niet verboden is voor vrouwen om te roken. De meesten roken niet omdat ze weten dat het schadelijk is voor het nageslacht. Anderen vinden de smaak niet lekker of denken dat mannen rokende vrouwen niet aantrekkelijk vinden. De vrouwen die wel roken, zijn al in de overgang en kunnen dus niet meer zwanger worden.

Sigaretten delen
Het is opvallend dat zoveel mannen roken. De Aka-mannen moeten vaak meerdere dagen werken om één pakje sigaretten of tabak aan te kunnen schaffen. Dit betekent dat mannen gemiddeld de helft van hun inkomen aan tabak besteden. Een andere bevinding is dat Aka-vrouwen meer sigaretten weggeven. “Wellicht waarderen mannen tabak meer dan vrouwen”, zegt Roulette. Volgens Roulette versterkt het delen van sigaretten sociale relaties tussen groepsleden. Zo geven de Aka gemiddeld de helft van hun sigaretten weg, wat neerkomt op een kwart van hun dagelijkse inkomen.