Onze verre, verre voorouders stonden veel lager in de voedselketen dan gedacht en waren eerder prooi dan roofdier. Dat blijkt uit onderzoek. Wetenschappers hebben in Kenia de restanten van diverse inmiddels uitgestorven primaten gevonden die zestien tot twintig miljoen jaar geleden leefden en met huid en haar zijn verslonden.

De verre voorouders van de mens zijn waarschijnlijk door hongerige vogels en vleesetende zoogdieren te grazen genomen. Zeker één van de verslonden primaten – genaamd Proconsul – is volgens de onderzoeker een voorouder van zowel de chimpansee als de mens. Onze verre voorouders waren in de ogen van roofdieren klaarblijkelijk zeer smakelijk.

Sporen
De gefossiliseerde resten bevatten diverse sporen die er op wijzen dat de primaten door creodonten (ongeveer zo groot als een wolf) en roofvogels werden genuttigd. Zo staan in de botten tandafdrukken, is het vlees er letterlijk afgescheurd en zijn botten gebroken en afgekluifd.

Een Hyaenodon, een bekend geslacht uit de orde van creodonten. Afbeelding: Heinrich Harder.

Gemakkelijk
De onderzoekers vonden in Kenia ook een gebied waar de restanten van meerdere Proconsul-individuen begraven liggen. Hun botten zaten vol met gaatjes van de tanden van creodonten. “Dit gebied was waarschijnlijk een locatie waar de prooi gemakkelijk verkregen kon worden,” meent onderzoeker Kirsten Jenkins.

Invloed
Het is onduidelijk welke invloed de roofdieren op de evolutie van de mens hebben gehad. Het is mogelijk dat we ze eigenlijk dankbaar moeten zijn. De jagers kunnen het gedrag, de groepsstructuur, de omvang van het lichaam en de levenscyclus van de dieren weleens radicaal hebben veranderd.

Intelligentie
Professor Robert Sussman is één van de wetenschappers die al jarenlang beweert dat onze voorouders aanzienlijk laag in de voedselketen stonden. Hij meent dat primaten en oude mensachtigen op het menu van wilde honden, katten, hyena’s, arenden en krokodillen stonden en weet zich nu gesteund door dit onderzoek. “Onze intelligentie, samenwerkingsverbanden en vele andere kenmerken hebben we als moderne mensen ontwikkeld, omdat we de roofdieren voor moesten blijven,” merkt hij op.

WIST U DAT…

…de prehistorische draagdoek er mogelijk voor zorgde dat wij mensen een groter brein kregen?

Ideologie
Sussman denkt wel te weten hoe het idee dat wij mensen de jagers waren is ontstaan. “(Dat idee, red.) is ontwikkeld vanuit een Joods-Christelijke ideologie waarin de mens van nature een boosaardige, agressieve moordenaar is. Maar wanneer je de fossielen en levende niet-menselijke primaten bestudeert dan klopt dat gewoon niet.”

Jenkins en haar collega’s hopen in de toekomst nog meer fossiele resten te vinden. Ze zijn vooral heel benieuwd naar de fossiele resten van vogels en hopen aan de hand daarvan de roofdieren die het leven van onze voorouders zuur maakten te kunnen identificeren.