philae-lander

Rosetta heeft acht dagen lang gezocht naar een signaal van lander Philae. Maar Philae zwijgt in alle talen, zo melden onderzoekers nu. Onduidelijk is nog wanneer Rosetta haar oor opnieuw te luisteren zal leggen.

Na een hobbelige landing kwam lander Philae half november op komeet 67P/C-G aan. De lander landde op een vrij ongunstige plek waar deze aanzienlijk minder zonne-energie kan opwekken dan ESA had gehoopt. Na enkele dagen actief te zijn geweest, gebeurde dan ook het onvermijdelijke: Philae was door zijn energie heen en viel in slaap. Zelfs met het kleine beetje zonne-energie dat door de lander op werd gewekt, kon deze niet vooruit. De batterij aan boord van de lander kan namelijk alleen worden opgeladen als deze aan zonlicht (en dus hogere temperaturen) wordt blootgesteld dan op de huidige positie van Philae het geval was.

Zon
Maar ESA liet de moed niet zakken. Komeet 67P/C-G haastte zich immers naar de zon en wellicht kwam er een moment waarop de temperatuur van de batterij hoog genoeg was om weer te worden opgeladen.

Elk nadeel heeft zijn voordeel
Dat geldt zelfs voor de situatie waarin Philae zich momenteel bevindt. Wanneer Philae op zijn geplande locatie geland zou zijn, zou deze waarschijnlijk het loodje gelegd hebben zodra de komeet werkelijk dicht bij de zon in de buurt kwam. Maar nu bevindt de lander zich in de schaduw en zal deze niet aan zulke hoge temperaturen worden blootgesteld. Onderzoekers hopen dan ook dat de lander – zodra deze weer wakker wordt – veel langer actief zal zijn op het oppervlak van de komeet dan ze hadden durven hopen.

12 maart
Met die hoopvolle gedachte in het achterhoofd, gaf ESA Rosetta op 12 maart opdracht om te proberen contact te zoeken met Philae. Hun keuze voor dat moment was duidelijk onderbouwd. In januari en februari was het overduidelijk nog te koud voor Philae om wakker te worden. Simulaties toonden echter aan dat er zo half maart een kleine kans was dat Philae wakker aan het worden was. De komeet bevond zich op dat moment zo’n 300 miljoen kilometer van de zon en ontving nu twee keer zoveel straling van de zon als in november. Bovendien bevond Rosetta zich nu in een baan rond de komeet van waaruit deze contact kon leggen met Philae.

Wakker of in diepe slaap?
En dus werd er geprobeerd in contact te komen met Philae: acht dagen lang. Maar Philae heeft niets van zich laten horen. Dat wil echter niet zeggen dat de lander de berichten niet ontvangen heeft, zo benadrukken de onderzoekers. Op 17 maart stuurde Rosetta nieuwe commando’s naar Philae die bedoeld waren om het energieverbruik van de lander te optimaliseren. “We weten zeker dat de communicatie-eenheid op de orbiter werkte, maar of Philae de commando’s ontvangen heeft, weten we niet,” legt Koen Geurts, verbonden aan de Duitse ruimtevaartorganisatie, uit. Het is mogelijk dat de lander al wel wakker is, maar nog niet genoeg energie heeft verzameld om te reageren. In dat scenario zou Philae nog steeds in staat zijn om commando’s te ontvangen en uit te voeren.

Het is nu wachten op het moment waarop Rosetta zich opnieuw in een baan bevindt van waaruit deze contact kan leggen met Philae. Onduidelijk is nog wanneer dat moment aanbreekt. Maar onderzoekers hebben goede hoop dat ze – wanneer Rosetta opnieuw contact probeert te leggen met Philae – een reactie zullen krijgen. Hoe dichter de komeet bij de zon komt, hoe waarschijnlijker het wordt dat Philae wakker is. Tegen de zomer hopen onderzoekers sowieso meer te weten. Ze hopen dan een teken van leven van de lander te ontvangen en vast te stellen hoe deze eraan toe is. Werken alle instrumenten naar behoren? Ontvangt de lander voldoende zonne-energie? Als het antwoord op die vragen een eenduidig ‘ja’ is, kan Philae wellicht weer aan het werk.