Als je een olifant in gevangenschap gelukkig en gezond wil houden, waar moet je dan op letten? Onderzoekers zochten het uit.

Voor het onderzoek analyseerden de onderzoekers eerder uitgevoerde studies, waaraan zo’n 255 Afrikaanse en Aziatische olifanten in 68 dierentuinen in Noord-Amerika deel hadden genomen. Het doel van dit nieuwe onderzoek? Achterhalen welke factoren van belang zijn voor het welzijn van olifanten in gevangenschap. De geanalyseerde onderzoeken draaiden om verschillende factoren: het gedrag van olifanten, de fysieke toestand van de dieren, de gezondheid van de poten en gewrichten, enzovoort.

Ondergrond
Uit het onderzoek blijkt onder meer dat een harde ondergrond in het olifantenverblijf de kans op voet- en bewegingsproblemen vergroot. Bovendien blijkt meer dan driekwart van de onderzochte olifanten zogenoemd ‘stereotyperend gedrag’ te vertonen, zoals zwaaiende of wiegende bewegingen. Dit gedrag wordt gezien als één van de belangrijkste aanwijzingen dat de olifant niet lekker in zijn vel zit.

Transfer
Verder blijkt uit het onderzoek dat veel tijd doorbrengen in een grote sociale groep – met daarin ook jonge olifanten – een beschermend effect heeft. Terwijl meerdere transfers – van de ene dierentuin naar de andere – juist een negatieve invloed heeft op het welzijn van de olifanten.

Een olifant in een dierentuin.

Een olifant in een dierentuin.

Vrienden
Verrassend is dat de omvang van de leefruimte van de olifant niet eens zo’n heel grote invloed heeft op het welzijn van het dier. Veel belangrijker was de aanwezigheid van vrienden en een uitdaging.

Uitdaging
Wat moet je onder dat laatste verstaan? Een uitdaging wil bijvoorbeeld zeggen dat de olifant moeite moet doen om aan voedsel te komen. Uit het onderzoek blijkt bijvoorbeeld dat vrouwelijke olifanten die op verschillende manieren werden uitgedaagd een grotere kans hadden op een normale voortplantingsfunctie. Het suggereert dat veelvoorkomende voortplantingsproblemen bij de vrouwelijke Afrikaanse olifanten wellicht tevens aangepakt kunnen worden door de vrouwtjes meer uit te dagen.

De onderzoekers hopen dat hun studie dierentuinen handvaten biedt om hun olifanten gelukkig en (langer) gezond te houden. Volgens onderzoeker Joy Mench kun je de resultaten zien als “objectieve informatie over hoe olifanten er qua gedrag, fysiek en emotioneel aan toe zijn en de positieve en negatieve effecten die het verblijf en het management van de olifanten op de dieren hebben.”