In 2011 vlogen muizen mee aan boord van de spaceshuttle Atlantis. Zij brachten twee weken in de ruimte door. Onderzoekers beweren dat deze korte tijd in de ruimte heeft geresulteerd in beginnende leverschade.

Onderzoeker Karen Jonscher en haar collega’s verzamelden levermonsters, toen de muizen terugkeerden op aarde. Zij zagen dat bepaalde levercellen geactiveerd waren, die littekens kunnen veroorzaken en het orgaan op lange termijn beschadigen. “Daarnaast verloren de muizen spiermassa”, zegt Jonscher. “Ditzelfde fenomeen zien we bij astronauten, waar proteïnen worden afgebroken in aminozuren. De grote vraag is: hoe beïnvloedt dit de lever?”

Astronauten kunnen na een langdurige ruimtemissie niet zelfstandig lopen en moeten eerst revalideren.

Astronauten kunnen na een langdurige ruimtemissie niet zelfstandig lopen en moeten eerst revalideren.

Toen André Kuipers enkele jaren geleden terugkwam op aarde, voelde hij zich belabberd. Door zijn lange verblijf in de ruimte waren zijn spieren slap geworden, waardoor hij niet meer zelf kon lopen. Vandaar dat iedere astronaut moet revalideren na een ruimtemissie.

Maar wellicht dat er dus veel meer problemen kunnen optreden. Jonscher beweert dat ruimtemuizen opvallend veel vet opslaan in hun lever, wat weer gepaard gaat met een verlies van retinol. Dit is een teken van het ontstaan van niet-alcoholische leververvetting (NAFLD) en fibrosis (toename van de hoeveelheid bindweefsel in een orgaan).

“Normaal gesproken kan het jaren duren voordat een muis te maken krijgt met fibrosis, zelfs wanneer het dier een ongezond dieet heeft”, vervolgt Jonscher. “Als een muis tekenen van fibrosis vertoont na een verblijf van twee weken in de ruimte, wat gebeurt er dan wel niet met mensen?”

Het is belangrijk dat die laatste vraag zo goed mogelijk beantwoord wordt. In de toekomst reizen astronauten naar Mars. Deze reis duurt minimaal een jaar. Jonscher: “De ruimtemissie van muizen moet verlengd worden. Wellicht worden er bepaalde mechanismen geactiveerd bij muizen, die hen beschermen tegen langdurige schade.” De onderzoeker beseft dat het heel goed mogelijk is dat de stress van de ruimtevlucht en de terugkeer op aarde heeft bijgedragen aan de leverschade.