Heb medelijden met astronauten. De baan mag dan een jongensdroom zijn; het is wel héél slecht voor uw lichaam. Dat blijkt ook maar weer eens uit nieuw onderzoek. Met name de spieren moeten het ontgelden. Een lange ruimtereis zorgt ervoor dat de spieren maar liefst 40 procent minder goed presteren. Slecht nieuws voor NASA: kan het de reis naar Mars nu wel vergeten?

De aftakeling is vergelijkbaar met het verlies aan spierkracht dat iemand zo tussen zijn dertigste en tachtigste doormaakt. Het verwoestende effect wordt veroorzaakt door de gewichteloosheid die – ondanks de vele trainingen die een astronaut doormaakt – grote invloed heeft op het lichaam.

Spierbundel
De onderzoekers deden een biopsie bij negen astronauten en kosmonauten: vóór en nadat deze 180 dagen naar het International Space Station gingen. De resultaten liegen er niet om: minder spierweefsel en -kracht. Het maakte daarbij niet uit of iemand fysiek heel erg fit was; iedereen maakte de aftakeling door. Opvallend genoeg verloren de mensen met de grootste spierbundels ook de meeste kracht.

Mars
Het onderzoek komt op een zeer geschikt moment: binnen NASA gaan stemmen op om zo snel mogelijk een missie naar Mars te ondernemen. Deze studie zorgt voor extra vraagtekens: want hoe verantwoord is het om die reis te maken? Volgens NASA doet een ruimtevaartuig er ongeveer tien maanden over om op Mars te komen. Om de reis de moeite waard te maken, moeten de astronauten toch zeker een jaar op Mars blijven. En dan moeten ze ook nog terug. Dat alles duurt al snel een jaar of drie.

Gevaarlijk?
De onderzoekers voorspellen dat zo’n lange reis de spierkracht wel eens kan halveren. Dat resulteert in vermoeidheid. Bovendien wordt het lastiger om routineklusjes in zo’n zwaar ruimtepak uit te voeren. De terugkeer naar de aarde is zo mogelijk nog gevaarlijker: door de verzwakte spieren kunnen de astronauten zichzelf in geval van nood moeilijk in veiligheid brengen.

Nodig
Ondanks de resultaten achten de wetenschappers het van groot belang dat de planning van grote ruimtereizen doorgang vindt. “Bemande missies naar Mars zijn de volgende ‘frontier’,” meent onderzoeker Robert Fitts. “Zonder die ontdekkingsreizen stagneren we en slagen we er niet in om het heelal te begrijpen.”

De onderzoekers benadrukken dat er nog wel veel moet gebeuren alvorens de mens naar Mars vertrekt. Zo moeten ruimtevaartorganisaties met effectieve oefeningen komen die de aftakeling van de spieren tegengaan.