De gewichteloosheid die men in een baan rondom de aarde ervaart, kan wel eens zeer schadelijk zijn voor de geslachtsorganen van zowel mannen als vrouwen. Dat concludeert wetenschapper Joe Tash na onderzoek onder knaagdieren. Nadat de dieren lange tijd gewichteloosheid hadden ervaren, nam het aantal spermacellen bij de mannetjes rap af en produceerden de vrouwtjes flink minder eicellen.

De mens onderneemt alweer zo’n vijftig jaar ruimtereizen. Maar welke invloed dat heeft op de vruchtbaarheid? Dat werd eigenlijk nooit goed onderzocht. Er waren immers altijd andere zaken die op dat moment belangrijker waren: het welzijn van de astronauten, bijvoorbeeld.

NASA
Maar Tash legt zich daar niet bij neer en zoekt het in opdracht van NASA uit. De eerste resultaten zijn niet bemoedigend: de vruchtbaarheid wordt door lange ruimtereizen wel degelijk aangetast.

Onvruchtbaar
De onderzoeker verzamelde een aantal mannelijke muizen en gaf ze het gevoel van gewichteloosheid. Na zes weken waren de balletjes van de dieren enorm gekrompen en hun spermacellen namen zo rap af dat de dieren zelfs onvruchtbaar werden. In april stuurde Tash een aantal vrouwelijke muizen mee naar het ISS. De resultaten kwamen op hetzelfde neer. “Vijftien dagen in de ruimte schakelt de eistokken uit,” concludeert Tash. De eierstokken produceerden niets meer en de genen die het vrouwelijk hormoon oestrogeen produceerden, werkten ook niet.

WIST U DAT…

Voorgaand onderzoek
De weinige onderzoeken die in het verleden naar vruchtbaarheid en ruimtereizen zijn gedaan, onderschrijven de voorlopige conclusie van Tash lang niet allemaal. De resultaten variëren. Zo hebben wetenschappers in het verleden wel eens eitjes van vissen in de ruimte bevrucht en uit laten komen. Maar er zijn ook verhalen bekend van eitjes van kikkers. Deze kwamen wel uit, maar de beestjes schopten het nooit verder dan kikkervisjes. En in 1979 lanceerden de Russen een satelliet met daarin enkele mannelijke en vrouwelijke ratjes. Na twee dagen werden de mannetjes en vrouwtjes bij elkaar gelaten. Maar de dames raakten niet zwanger. Er was zelfs niets wat er ook maar op wees dat de dieren seks hadden gehad.

Tijdens de eerstvolgende vlucht van Discovery zet Tash zijn onderzoek voort. Er gaan enkele muizen mee en deze worden ook na de landing op aarde nog enige tijd in leven gehouden om te kijken of de geslachtsorganen zich nog kunnen herstellen. Tash benadrukt dat het nog wel enige tijd kan duren voordat duidelijk is welke invloed ruimtereizen op de vruchtbaarheid van de mens hebben. Hij is voor zijn experimenten op dit moment afhankelijk van de spaceshuttle, maar omdat deze eind 2011 met pensioen gaat, moet de onderzoeker op zoek naar een ander transportmiddel voor zijn proeven.