Deze maan van Saturnus blijft een heel vreemde snuiter.

Iapetus is met een diameter van 1468 kilometer één van de grotere manen van Saturnus en draait op een afstand van zo’n 3.561.000 kilometer om de gasreus heen. Daarbij is altijd dezelfde zijde van de maan op Saturnus gericht.

Twee gezichten
Wat de maan zo bijzonder maakt, is dat deze twee gezichten heeft. De ene helft is heel donker (reflecteert minder dan vijf procent van het inkomende licht) en de andere helft is heel licht. Op een recente foto die ruimtesonde Cassini van de maan gemaakt heeft, zijn beide gezichten goed te zien. Cassini maakte de foto in maart en was op dat moment zo’n 2,6 miljoen kilometer van Iapetus verwijderd.

De twee gezichten van Iapetus. Afbeelding: NASA / JPL-Caltech / Space Science Institute.

Duister mysterie
Waarom Iapetus aan één kant zo donker is, is tot op de dag van vandaag onduidelijk. Sommige onderzoekers denken dat donker materiaal vanuit het hart van de maan is opgeborreld en het ijzige oppervlak deels heeft bedekt. Anderen denken dat de ene zijde van de maan zo donker is, doordat stofdeeltjes afkomstig van andere manen van Saturnus zich hier verzamelen.

De ene zijde van de maan is heel licht, terwijl de andere kant heel donker is. Hier zie je de lichte zijde, gefotografeerd door Cassini in 2007. Afbeelding: NASA / JPL / Space Science Institute.

Overigens zijn de twee gezichten niet het enige mysterieuze aspect dat Iapetus rijk is. Zo bevindt zich op de evenaar van de maan een richel die hier en daar meer dan 10 kilometer boven het omringende landschap uitsteekt. Mogelijk is Iapetus in het verleden in botsing gekomen met een ander object, waardoor een ring van puin rond de maan ontstond. Dat puin is uiteindelijk weer naar beneden komen zetten en vormde het gebergte op de evenaar.

De bergrug op de evenaar van Iapetus. Afbeelding: NASA.