NASA’s ruimtevaartuig Dawn begint volgende week aan een dappere tocht. Hij verlaat dan de enorme asteroïde Vesta om zich richting de dwergplaneet Ceres te begeven. Een unieke missie, want Dawn is daarmee de eerste sonde die twee verschillende hemellichamen gaat onderzoeken.

Ceres en Vesta zijn interessante lokaties voor onderzoekers. Het zijn namelijk de twee grootste hemellichamen (op de planeten na dan) in ons zonnestelsel. Sterker nog, Ceres is zelfs zo groot dat deze in z’n eentje al een derde van de gehele massa van de asteroïdengordel beslaat. Ceres en Vesta zijn dan ook heel erg oud. Zo oud zelfs, dat ze ons veel kunnen vertellen over het ontstaan van ons zonnestelsel; dat hebben ze namelijk nog meegemaakt. Zo zijn wetenschappers er, dankzij Dawns observaties, achter gekomen dat Vesta ooit bijna volledig gesmolten is geweest. Dat kan duiden op enorme temperatuurverschillen in een ver verleden of een mogelijke aanvaring met een andere asteroïde. Ook over dwergplaneet Ceres hopen de wetenschappers zulke informatie te ontfutselen.

Wist u dat…

…de diameter van Ceres (950 km) slechts half zo groot als die van die andere dwergplaneet, Pluto (2274 km)?

Ver weg
Momenteel draait Dawn nog in een baan rond Vesta, de grootste asteroïde in ons zonnestelsel. Dawn arriveerde daar in juli 2011, na een lange tocht van bijna 4 jaar. U kunt dus wel zeggen dat Dawn er heel wat kilometers op heeft zitten; 5 miljard om precies te zijn. Maar nu gaat hij dus verder, en daarmee wordt Dawn het eerste ruimtevaartuig dat twee verschillende hemellichamen zal gaan onderzoeken. Dat maakt deze missie uniek, want zo’n manoeuvre is nog nooit uitgevoerd. En het wordt ook nog eens een lastig vertrek, want hoe lanceer je iets dat in een baan om een hemellichaam hangt?

Wist u dat…

… Vesta eigenlijk meer een kruising tussen een dwergplaneet en asteroide is?

Ion-propulsie
Met een ion-aandrijvingsmechanisme zal Dawn uit zijn baan rond Vesta wegschieten. Dat mechanisme gebruikt electriciteit om xenon (een gas) te ioniseren, waardoor maar relatief weinig aandrijving nodig is. Dawns motoren zijn dan ook een stuk kleiner en minder krachtig dan andere motoren, maar kunnen veel langere aandrijving bieden – zeker enkele maanden.
Het is ook wel nodig om kracht op te bouwen: Ceres ligt zo’n 300 miljoen kilometer van Vesta af. De tocht duurt dan ook eventjes: 2,5 jaar lang om precies te zijn. Daar zal Dawn een halfjaar lang fotograferen en observeren. Daarna is de missie in principe voorbij, en zullen wetenschappers kijken of ze door willen gaan met de trouwe Dawn.

Dawn vertrekt 4 september van Vesta. In februari 2015 staat de aankomst bij Ceres gepland.