En lijkt voor de tweede keer met succes wat dieper gelegen materiaal – dat eerder door het afvuren van het projectiel bloot is komen te liggen – te hebben verzameld.

Dat heeft de Japanse ruimtevaartorganisatie JAXA bekend gemaakt. De opluchting is groot, want het bemonsteren van de planetoïde is zeker niet zonder risico. Maar alles wijst erop dat het allemaal goed is gegaan. Volgens JAXA is Hayabusa2 in goede gezondheid.

En daarmee is het de Japanse ruimtevaartorganisatie voor de tweede keer gelukt om Ryugu te bemonsteren. In februari van dit jaar daalde Hayabusa2 namelijk ook al af richting het oppervlak om – eveneens door het afvuren van een projectiel – wat materiaal te verzamelen. Aangenomen wordt dat Hayabusa2 ook toen succesvol was en dus al het nodige van Ryugu afkomstige materiaal aan boord heeft. Het maakte deze tweede bemonstering alleen maar spannender. Mocht er iets fout gaan, raakte men immers niet alleen Hayabusa2, maar ook de kostbare monsters die eerder zijn verzameld, kwijt. In eerste instantie wilde JAXA dat risico dan ook niet nemen en genoegen nemen met de in februari verzamelde monsters. Maar na lang wikken en wegen veranderde men toch van mening. Want het is toch wel heel waardevol om straks meerdere monsters – verzameld op verschillende plekken op de planetoïde – in handen te hebben.


Hayabusa

Hayabusa2 is de opvolger van Hayabusa, de ruimtesonde die in de vorige eeuw een bezoek bracht aan planetoïde Itokawa. Hayabusa bemonsterde Itokawa ook, maar dat bleek na terugkeer op aarde veel minder materiaal op te hebben geleverd dan gehoopt. Daarnaast probeerde Hayabusa ook een rover op Itokawa te zetten. Maar dat mislukte.

Terug naar de aarde
En het lijkt er dus op dat die gok goed is uitgepakt. Helemaal zeker weten we dat echter niet. Het blijft namelijk gissen wat zich precies aan boord van Hayabusa2 bevindt. Dat weten we pas als de sonde terugkeert naar de aarde om de monsters hier af te leveren. En dat duurt nog even. Hayabusa2 zal pas in december van dit jaar koers zetten richting de aarde en vervolgens in de loop van 2020 hier arriveren.

MINERVA-II2
Dat Hayabusa2 nog even bij Ryugu blijft hangen, heeft een goede reden. Aan boord van de ruimtesonde bevindt zich namelijk een rover – MINERVA II2 – die nog op het oppervlak van de planetoïde moet worden gezet. Dat gaat waarschijnlijk deze zomer gebeuren. Het is alweer de derde rover die Hayabusa2 op Ryugu achterlaat. Eerder zette deze al twee MINERVA-II1-rovers op de ruimtesteen. Deze rovertjes maakten meerdere foto’s op het oppervlak en verplaatsten zich daar ook door te springen. Naast de rovertjes laat Hayabusa2 ook een lander – MASCOT genaamd – achter op Ryugu. Net als een flinke krater die deze eigenhandig heeft gemaakt. Oorspronkelijk was het idee dat Hayabusa2 tijdens de tweede bemonstering materiaal uit deze krater zou halen. Maar dat vonden de Japanners toch iets te spannend. Daarom werd er op ongeveer 20 meter afstand van de krater een monster verzameld.

Planetoïde Ryugu heeft qua vorm best wel wat weg van een ouderwetse tol. Opvallend genoeg geldt dat ook voor planetoïde Bennu, die momenteel onderzocht wordt door de Amerikaanse ruimtesonde OSIRIS-REx. Afbeelding: JAXA, University of Tokyo, Kochi University, Rikkyo University, Nagoya University, Chiba Institute of Technology, Meiji University, University of Aizu, AIST.

Onderzoekers kunnen niet wachten tot de door Hayabusa2 verzamelde monsters op aarde arriveren. Naar verwachting kunnen deze namelijk veel meer vertellen over Ryugu én de omstandigheden in het jonge zonnestelsel. Planetoïden zijn namelijk brokstukken die stammen uit de tijd waarin de planeten gevormd zijn. Het oppervlak ervan is door de tijd heen – door bijvoorbeeld inslagen, botsingen en kosmische straling – wel enigszins veranderd, maar het materiaal onder het oppervlak is waarschijnlijk nog tamelijk ongerept. En een fractie daarvan wordt – hopelijk – straks door Hayabusa2 op aarde afgeleverd.