Een Russische telescoop heeft een krachtig radiosignaal opgevangen dat afkomstig zou kunnen zijn van een stersysteem op 94 lichtjaar afstand. Maar voorzichtigheid is geboden.

ET-fans zijn na de onthulling van het ‘krachtige radiosignaal’ in alle staten. Zou het signaal – bewust of onbewust – uitgezonden zijn buitenaardse wezens? Vooralsnog is er echter geen reden voor opwinding, stelt astronoom Seth Shostak, verbonden aan SETI. “De kans dat dit echt een signaal is dat afkomstig is van buitenaardse wezens is niet heel veelbelovend groot.”

HD 164595
Even terug naar het begin. Wat is er ontdekt? Russische astronomen hebben in mei met de radiotelescoop RATAN-600 een krachtig radiosignaal opgevangen dat afkomstig lijkt te zijn uit het systeem HD 164595. Het systeem bevindt zich op 94 lichtjaar van de aarde en bestaat uit een ster die ongeveer net zo groot en helder is als onze zon en in ieder geval één planeet.

WIST JE DAT…

…een onderzoeker er recent voor pleitte om op zoek te gaan naar aliens die ‘een beetje anders’ zijn?

De planeet
Als aliens achter het radiosignaal zitten, bevinden ze zich overigens niet op die ene planeet die ons in HD 164595 bekend is. Deze planeet is namelijk ongeveer net zo groot als Neptunus en cirkelt op zeer kleine afstand rond de ster. Daarmee is deze ongeschikt voor leven. Maar men kan niet uitsluiten dat het stelsel nog onontdekte planeten herbergt waarop het leven heel aangenaam is.

Energie
En toch moeten we dus niet te hard van stapel lopen, vindt Shostak. Allereerst is namelijk nog niet 100 procent bewezen dat het opgepikte signaal afkomstig is van HD 164595. Ten tweede kan Shostak zich bijna niet voorstellen dat eventuele aliens in HD 164595 over de hoeveelheid energie beschikken die nodig is om het opgepikte radiosignaal over een afstand van 94 lichtjaar te verzenden. Heel concreet: als de aliens hun radiosignaal in alle richtingen willen uitzenden, hebben ze daar 10^20 watt voor nodig. “Dat is honderden keren meer energie dan al het zonlicht dat op aarde valt en zou energiebronnen vereisen die ons verstand te boven gaan,” stelt Shostak. Een andere optie is dat de aliens gericht radiosignalen op ons afvuren. Daarvoor is minder energie nodig. Maar toch vereist het nog meer dan een biljoen watt (vergelijkbaar met de totale energieconsumptie van de mensheid). “Beide scenario’s vereisen een inspanning die veel en veel groter is dan hetgeen waar wij toe in staat zijn en het is moeilijk te begrijpen waarom iemand een krachtig signaal op ons zonnestelsel zou willen richten.” HD 164595 is namelijk zo ver weg dat TV- of radarsignalen afkomstig van de aarde het systeem nog niet bereikt hebben en eventuele aliens in het systeem dus nog niet hebben verteld dat wij ons hier bevinden.

“Zonder een bevestiging van het signaal kunnen we alleen zeggen dat het ‘interessant’ is”

Nader onderzoek
Ondanks zijn bedenkingen erkent Shostak dat we het signaal wel nader moeten onderzoeken. Vandaar dat het Allen Telescope Array vanaf dit weekend op HD 164595 gericht is. Tot op heden zonder resultaat. Maar dat kan natuurlijk nog komen, zo benadrukt Shostak. Overigens hebben ook de Russen het krachtige radiosignaal maar één keer gespot (terwijl ze het toch 39 keren geprobeerd hebben om op te vangen).

“Dus wat is de conclusie? Kan het een andere samenleving zijn die een signaal in onze richting stuurt? Natuurlijk, dat is mogelijk,” stelt Shostak. “Maar er zijn vele andere plausibele verklaringen voor deze transmissie.” Zo kan het signaal zelfs nog afkomstig blijken te zijn van de aarde zelf. “Zonder een bevestiging van het signaal kunnen we alleen zeggen dat het ‘interessant’ is.”