Stenen gereedschap

In Kenia is gereedschap ontdekt dat 3,3 miljoen jaar oud is; de oudste vondst ooit. Helemaal bijzonder is dat de oudste mens 2,8 miljoen jaar oud is. Van wie was dit gereedschap?

Volgens de archeologen is het gereedschap hoogstwaarschijnlijk van één van de voorlopers van de mens; een soort afkomstig uit de groep Hominini. Deze groep bestaat uit drie soorten waarvan alleen de Homo sapiens (moderne mensen) nog in leven zijn. Wetenschappers hebben altijd gedacht dat stenen gereedschap werd ontdekt door onze voorouders van het geslacht Homo; de lijn die direct naar de Homo sapiens leidt. Maar nu is het mogelijk dat eerdere soorten van de Hominini, onze verre neven, deze techniek uitvonden.

Klik voor een vergroting. Bron: West Turkana Archaeological Project.

Klik voor een vergroting. Bron: West Turkana Archaeological Project.

Kenyanthropus platytops
Eerdere ontdekkingen suggereren dat het de Hominini soort Kenyanthropus platytops moet zijn geweest. In 1999 werd een 3,3 miljoen jaar oude schedel gevonden van de soort, slechts een kilometer van de plek vandaan waar nu het gereedschap is gevonden. Ook zijn er een paar honderden meters verderop een tand en een bot van een andere schedel gevonden. Volgens de onderzoekers weet echter niemand precies hoe de Kenyanthropus platytops gerelateerd is aan andere Hominini soorten; zij bestonden namelijk al een half miljoen jaar eerder. Het kan dus heel goed zijn dat het gereedschap is gemaakt door iemand van een andere soort uit dat tijdperk zoals de Australopithecus afarensis of misschien wel een eerdere, nog niet geïdentificeerde, soort van het geslacht Homo.

Een nog oudere vondst?
Er is zelfs bewijs dat mensen 3,39 miljoen jaar geleden stenen gereedschap gebruikten. Zo vonden onderzoekers in 2009, in Ethiopië, de overblijfselen van een dier met allerlei sneden. Dit zou kunnen betekenen dat iemand stenen gebruikte om het vlees van het bot te verwijderen en mogelijk zelfs de botten probeerde te breken om bij het merg te komen. Er werd echter geen gereedschap gevonden op de plek en dus is het niet duidelijk hoe de sneden zijn gemaakt. In de buurt van de vondst zijn alleen fossielen gevonden van resten van de soort Australopithecus afarensis.

De vondst is bijzonder volgens de wetenschappers; het kan ons de evolutie van het menselijk brein beter laten begrijpen. Het maken van gereedschap vergt namelijk een bepaald niveau van motoriek. Het gevonden gereedschap suggereert dat veranderingen in het brein al 3,3 miljoen jaar geleden plaatsvonden. Het onderzoek is gepubliceerd in het tijdschrift Nature.