Wetenschappers hebben ontdekt dat de schedel van de specht tot op microniveau op flinke klappen is voorbereid.

Ooit een specht met een hersenschudding gezien? Wetenschappers in ieder geval niet. En dat zet ze voor een raadsel. Want de spechten timmeren met hun snavel met enorme kracht en snelheid op bomen. Hoe komt het dat hun brein daar geen hinder van ondervindt?

Schedel
Er is in het verleden al veel onderzoek naar gedaan. En daarbij zijn verschillende mogelijkheden geopperd. Zo zou een hersenschudding of ernstigere hersenproblemen voorkomen worden door sterke spieren of door de manier waarop de specht ‘timmert’. En ook de schedel van de specht werd al wel eens kritisch onder de loep genomen. Onderzoekers bestudeerden de schedel van de specht nu opnieuw, maar dan tot in de kleine details. En zo ontdekten ze dat deze tot op microniveau zeer geschikt is om flinke klappen op te vangen. Dat is te lezen in Science China Life Sciences.

WIST U DAT…

…sommige vogels mogelijk een head-up display hebben?

Beenmerg
De onderzoekers vergeleken de schedel van de grote bonte specht met die van een even grote leeuwerik. De sterkte van de snavels van de twee bleek ongeveer even groot. Maar het craniaal bot van de specht bleek veel sterker dan dat van de leeuwerik. Ook bleek dit bot bij de specht veel ´sponziger´ en in het bot van de spechten bevinden zich grotere concentraties trabeculae: kleine ruimtes die gevuld zijn met beenmerg. Deze bevinden zich heel dicht bij elkaar en verdelen de kracht die bij het timmeren op het brein wordt uitgeoefend. En de specht is enorm gebaat bij die microstructuur. Doordat dit bot sponziger en dikker is, wordt voorkomen dat het brein vervormt en schade oploopt.

Het onderzoek moet niet alleen bijdragen aan een antwoord op die prangende vraag: waarom hebben spechten geen last van hersenschuddingen? Het onderzoek moet ook ons mensen verder helpen. Jaarlijks lopen heel wat mensen hersenschade op. De onderzoekers hopen dat op basis van hun studie uiteindelijk hoofdbescherming kan worden ontwikkeld die ons brein net zo goed beschermd als de schedel van de specht het zijne.

Beelden van het craniaal bot van de specht (a) en de leeuwerik (b) en de snavel van de specht (c) en de leeuwerik (d). Afbeeldingen: © Science China Press.