De muskusschildpad beschikt over de gave om heel lang – maanden op rij – onder water te blijven. Hoe hij dat voor elkaar krijgt, was tot vandaag een mysterie. Maar onderzoekers van de universiteit van Vienna hebben het verlossende antwoord: het zit ‘m in de tong!

“Ik was heel verrast,” vertelt zoöloog Egon Heiss. “Ik verwachtte dit echt niet.” Heiss bestudeerde de muskusschildpad samen met enkele collega’s en ontdekte dat de schildpad zijn tong niet zozeer voor het eten gebruikt. Nee: het dier haalt er zuurstof mee naar binnen.

Eten
De onderzoekers komen met die opmerkelijke conclusie nadat ze jonge en volwassen schildpadden een tijdje gevolgd hadden. De oude schildpadden brengen hun leven grotendeels onder water door, maar de jonkies komen nog regelmatig het land op, op zoek naar voedsel. Het viel de onderzoekers op dat de dieren dat voedsel niet op het land konden opeten; ze sleepten het mee naar het water en aten het daar op.

Tong
De onderzoekers besloten het dier daarop eens van dichterbij te bestuderen en ontdekten dat het gedrag van de schildpad verklaard kon worden door diens tong. De muskusschildpad heeft een zwakke en kleine tong vol en omringd met fijne cellen. De onderzoekers ontdekten dat de schildpad deze cellen gebruikt om te ademen; hij onttrekt zuurstof aan het water dat over hem heen komt. “We wisten dat er een orgaan moest zijn om ook onder water te ademen, maar we vonden het per ongeluk.”

Zeldzaam
Lang niet alle schildpadden beschikken over de cellen om onder water te ademen. Veel schildpadden moeten regelmatig boven komen om een hap zuurstof tot zich te nemen. Of ze halen via hun huid adem. De muskusschildpad kan dat niet; zijn schild en huid is te dik. Toch redt hij zich dankzij zijn tong prima en dat heeft hij waarschijnlijk aan zijn verre voorouders te danken.

Schildpadden zijn namelijk de langst overlevende groep gewervelde dieren. De dieren en hun voorouders gaan al zo’n 220 miljoen jaar mee. En in die tijd zijn natuurlijk technieken en trucjes ontwikkeld die dat overleven mede mogelijk maken. En daar lijkt de muskusschildpad tot op de dag van vandaag gebruik van te maken.