romeinse schoen

Schoenen waren een heus statussymbool voor kinderen uit militaire families, zo blijkt uit nieuw onderzoek. En dat is verrassend: de kinderen paradeerden met hun schoentjes op straat en lieten zo aan iedereen zien wie hun ouders waren, terwijl hun vaders eigenlijk geen gezinnen mochten hebben.

Dat heeft onderzoeker Elizabeth Greene ontdekt toen ze kinderschoenen uit de Romeinse tijd onder de loep nam. Ze richtte zich daarbij met name op het schoeisel van kinderen uit militaire families. Naar die families is tot op heden weinig onderzoek gedaan. “Heel lang – tot de jaren ’90 – dacht niemand erover na om de families in het Romeinse leger te bestuderen, omdat soldaten officieel niet mochten trouwen,” legt Greene uit. “Maar wanneer je naar materialen en teksten uit die tijd kijkt, is er genoeg bewijs dat vrouwen en kinderen zich hier (in het leger, red.) wel bevonden.” De teruggevonden schoenen van kinderen is zo’n bewijsstuk.

Engeland
Greene bestudeerde schoenen die nabij een Romeins fort in het noorden van Engeland zijn teruggevonden. In totaal zijn hier zo’n 4000 schoenen opgegraven. Uit het onderzoek blijkt dat de schoenen afkomstig uit elitaire huishoudens veel mooier waren dan de schoenen die in de barakken werden teruggevonden.

WIST U DAT…

Paraderen
Dat lijkt op het eerste oog niet heel verrassend. Maar dat is het wel, zo stelt Greene. Aan kinderen van hoge officieren was te zien dat het kinderen van die officieren waren. Ze droegen namelijk miniatuurversies van de schoenen van hun ouders. “Schoenen waren heel belangrijk in de Romeinse wereld (…) Ze laten aan iedereen zien wie je bent en wat je bent.” En dat gold zeker ook in het leger. “Het leger is heel hiërarchisch en het zou zeker een plek zijn waar status ertoe doet en waar dus ook alles wat op status wijst, ertoe doet.” En dat gold klaarblijkelijk niet alleen voor soldaten, maar ook voor hun kinderen. Er werd moeite gedaan om ze van schoeisel te voorzien dat paste bij hun status. En dat betekent dat deze kinderen ook een publiek rol hebben gespeeld: ze paradeerden door de straten, zichzelf presenterend als kinderen van een hoge officier of andere belangrijke militair. De kinderen waren dus niet alleen aanwezig in een gebied waar ze eigenlijk niet mochten komen (want soldaten mochten niet trouwen), maar ze waren daar ook heel publiekelijk aanwezig.

Belangrijke rol
Sterker nog: de kinderen moeten een belangrijke rol gespeeld hebben in het leger. “In veel oude samenlevingen gaat een mens pas deel uitmaken van een samenleving als deze ouder is dan twee jaar.” Bij het fort zijn schoentjes van 10 centimeter groot aangetroffen. En dat suggereert dat kinderen hier al heel vroeg deel uit gingen maken van de samenleving. “Dus het gezin was heel belangrijk in de sociale structuur van het fort.”

En dat roept vragen op. “Niemand heeft daar ooit nog over gesproken. We moeten uit gaan zoeken wat zij (de kinderen, red.) hier deden en welke rol ze in die sociale structuur speelden.”