Waarom doen de meeste organismen aan seks als klonen eigenlijk ook prima werkt? Onderzoekers zijn eruit!

Tal van dieren- en plantensoorten planten zich voort zonder dat daar seks aan te pas komt. Voorbeelden zijn de bananenplant, zeesterren en de komodovaraan. En het moet gezegd: dat klonen is eigenlijk hartstikke handig. Het kost minder tijd en energie dan seks. En in een populatie die zich middels klonen voortplant, gaat de voortplanting altijd sneller dan in een populatie die aan seks doet, omdat de hele populatie uit tot voortplanting in staat zijnde vrouwtjes bestaat.

Mix van genen
Ondanks al die voordelen, zijn er toch heel veel soorten die niet aan klonen doen, maar zich seksueel voortplanten. Grote vraag is: waarom? Wetenschappers weten dat seks leidt tot een mix van genen die populaties in staat stelt om sneller te evolueren en zich sneller aan te passen aan veranderende omstandigheden. Maar dat alleen kan niet verklaren waarom zoveel soorten aan seks doen, zo stellen onderzoekers nu. Er is nog een goede reden voor de evolutie van seks.

WIST JE DAT…

Watervlooien
De onderzoekers baseren zich op onderzoek onder watervlooien. Watervlooien zijn bijzonder, omdat ze zich op twee manieren kunnen voortplanten. Ze kunnen zich klonen. Maar ze kunnen tevens aan seks doen. De onderzoekers bestudeerden jonge watervlooien die door middel van klonen ter wereld waren gekomen. En jonge watervlooien – van dezelfde moeder – die middels seks ter wereld waren gekomen. Laatstgenoemde jongen bleken veel minder vaak door infectieziekten getroffen te worden dan de klonen.

“Eén van de oudste vragen in de evolutiebiologie is: waarom bestaat seks, terwijl het zoveel tijd en energie kost?” vertelt onderzoeker Stuart Auld. “Seks verklaart de aanwezigheid van de pauwenstaart, het gewei van een hert en de dans van de mannelijke paradijsvogel. Maar als een vrouwtje van één van deze soorten in haar eentje – zonder seks – nageslacht op de wereld kon zetten, zou haar nageslacht gaan domineren, terwijl de andere vrouwtjes toekijken hoe de overbodige mannetjes vechten en dansen. Dus waarom worden we niet omringd door soorten die zich klonen? Door gekloonde en seksueel voortgebrachte dochters van dezelfde moeders te bestuderen, ontdekten we dat middels seks geproduceerd nageslacht minder vaak ziek wordt dan gekloond nageslacht.” Het feit dat het continu nodig is om ziekten te vermijden, kan volgens de onderzoekers dan ook verklaren waarom dieren aan het tijdrovende en energieslurpende seks doen.