Als alles volgens plan gaat, start Shell op 1 juli met het boren naar olie op de noordpool. Het nieuwe en ambitieuze project heeft een wrange bijsmaak gekregen nu BP vele kilometers verderop vecht met een olieramp die alleen maar groter wordt. Zes redenen waarom Shell geduld zou moeten hebben.

1. De ijsbeer enzo
Het gebied waar Shell straks gaat boren, is bijzonder kwetsbaar. Er wonen ijsberen, Groenlandse walvissen en diverse andere wilde dieren die enkel in dit gebied voorkomen. Welke invloed de permanente aanwezigheid van de mens en zijn technologie hierop zal hebben, is onduidelijk. Wat er gebeurt als de Golf van Mexico-ramp zich hier herhaalt, kunnen we wel raden…

2. Ramp
Een olieramp nabij de noordpool zou pas een RAMP met hoofdletters zijn. Veel technieken die in de Golf van Mexico en tijdens andere rampen zijn toegepast, werken daar nu eenmaal niet. Zo wordt er vaak voor gekozen om gemorste olie te verbranden. Op de noordpool gaat dat niet; het ijs dat overal in het water ligt, maakt de methode onhoudbaar.

3. Uitgebreid
Wanneer op de noordpool olie vrijkomt, zal het lastig zijn om dit te isoleren. BP heeft het geluk dat de olie in een baai is gelekt, Shell zal dat geluk niet hebben. Op de noordpool staat vaak veel wind, komen extreme stormen voor en zijn golven van een meter of zes hoog geen uitzondering. Tel daar de koude temperaturen en de zware mist bij op en bedenk dan waar de olie van de noordpool tijdens een olieramp allemaal terecht kan komen.

4. Ver weg
Zodra de ellende in de Golf van Mexico begon, stonden hulptroepen direct paraat om in te grijpen. Shell zal de hulptroepen bij een ramp honderden kilometers verderop moeten halen, want op de noordpool is simpelweg niets. Op de ijsberen na natuurlijk. BP kon in de Golf van Mexico direct 121 kilometer aan bomen in het water neerleggen, zodat de olievlek redelijk in toom gehouden werd. Bovendien kon het bedrijf in de eerste 24 uur veel olie uit het water schrapen: 170.000 vaten. Shell is aanzienlijk minder goed voorbereid. Het kan direct na de ramp enkele kilometers bomen neerleggen en hoogstens 24.000 vaten uit de zee vissen.

5. Kan de geschiedenis zich herhalen?
Vooralsnog is onbekend wat de exacte oorzaak van de olieramp in de Golf van Mexico is. Vaststaat dat er fouten zijn gemaakt. En dat kan overal gebeuren. De extreme weersomstandigheden op de noordpool maken die kansen niet kleiner, sterker nog: men moet van goede huize komen om dit ruwe gebied en haar grondstoffen onder controle te houden.

6. Kan Shell hiervan leren?
Normaal gesproken zou de ramp in het voordeel van Shell kunnen werken: het bedrijf kan de fouten van BP voorkomen. Maar zolang onbekend is wat de ramp in de Golf van Mexico heeft veroorzaakt, schiet Shell daar niets mee op. De kans dat er voor 1 juli nog uitsluitsel komt over de oorzaken van de olieramp is klein; overheden en onderzoekers hebben daar nu wel iets anders aan hun hoofd.

Voorstanders van het boren op de noordpool zullen u wellicht wijzen op de enorm grote kans dat alles volgens plan verloopt en dat nu en in de jaren die komen geen enkel druppeltje olie op de noordpool lekt. Ze hebben gelijk. Die kans bestaat en is wellicht zelfs groter dan de kans dat iets fout gaat. Het is dan ook een gok. Maar wel één met voorkennis, want we weten beter dan ooit wat er kan gebeuren als het fout gaat.