Nieuw onderzoek laat onmiskenbaar onze stempel op de planeet zien.

Je kunt er eigenlijk niet omheen. Door ons toedoen is de planeet de afgelopen eeuwen ingrijpend veranderd. Met name in de 21e eeuw hebben we de aarde duidelijk naar onze eigen hand gezet. In een nieuwe studie besloten onderzoekers in kaart te brengen hoeveel van het wereldwijde landoppervlak we eigenlijk hebben veranderd, bijvoorbeeld als gevolg van landbouw of vernietiging van tropische regenwouden. En het gaat om flinke cijfers, zo valt te lezen in het vakblad Nature Communications.

Historic Land Dynamics Assessment +
Het team ontwikkelde een nieuw model om de veranderingen in landgebruik in kaart te brengen. Uit dit model – ‘Historic Land Dynamics Assessment +’ genaamd – blijkt hoeveel van het wereldwijde landoppervlak tussen 1960 en 2019 een nieuwe functie heeft gekregen. Volgens de onderzoekers is het belangrijk om inzicht te krijgen in de veranderingen in landgebruik, omdat dit cruciaal is om uitdagingen als voedselzekerheid, klimaatverandering en verlies van biodiversiteit aan te kunnen pakken.

‘Verandering in landgebruik’ is elke manier waarop mensen het natuurlijke landschap veranderen. Sommige van deze veranderingen zijn permanente vernietiging, of bebouwing zoals stadsuitbreiding. Andere veranderingen, zoals verlaten akkerlanden en het herstel van bos, zijn pogingen om eerdere aangetaste gebieden op te lappen.

Benieuwd naar de cijfers? Het gaat om flinke aantallen. Zo komen de onderzoekers tot de alarmerende ontdekking dat bijna een derde van het wereldwijde landoppervlak – 42 miljoen vierkante kilometer – sinds 1960 een andere functie heeft gekregen. Voor je beeldvorming, dat komt overeen met een landoppervlak van jaarlijks 720.000 vierkante kilometer, een gebied twee keer zo groot als Duitsland, dat sinds 1960 een andere bestemming heeft gekregen. Deze cijfers liggen bijna vier keer hoger dan eerdere schattingen.

Functies
De onderzoekers ontdekten dat er wereldwijd met name veel bos is vernietigd; zo’n 0,8 miljoen vierkante kilometer. De hoeveelheid akkerland en weiland is daarentegen juist toegenomen met respectievelijk 1,0 en 0,9 miljoen vierkante kilometer. Bebossing en verlaten akkerlanden vinden we met name in het globale noorden, terwijl ontbossing en landbouwuitbreiding in de loop van de bestudeerde periode juist op het zuidelijk halfrond zijn toegenomen.

Op deze kaart is te zien waar zowel enkele veranderingen (geel) als meervoudige veranderingen (rood) in landgebruik hebben plaatsgevonden. Denk aan de conversie naar stedelijke gebied, akkerland, weiland, bos, grasland, etc. De cirkeldiagrammen geven de totale mate van verandering weer als percentage van de wereldwijde landbedekking. Afbeelding: Winkler et al.

De studie drukt ons met de neus op de feiten. Het laat onmiskenbaar onze stempel op de planeet zien. Bovendien wordt nu duidelijk in hoeverre we het landoppervlak naar onze eigen hand zetten en de veranderingen in landgebruik die in slechts een kwestie van enkele decennia hebben plaatsgevonden.

De onderzoekers concluderen dat hun model dan ook een belangrijke bijdrage levert aan een beter begrip van de milieueffecten die de waargenomen veranderingen hebben veroorzaakt. Daarnaast kan de studie helpen om betere beleidsmaatregelen op te stellen om de doelstellingen uit het Parijse klimaatakkoord, of andere duurzame ontwikkelingsdoelen, te behalen.

Wist je dat…

…onderzoekers al eerder berekenden dat de massa van alle door mens geproduceerde spullen de massa van alle planten en dieren op aarde dreigt te overstijgen? Het volume van alle door mensen geproduceerde spullen in de afgelopen honderd jaar elke twintig jaar is verdubbeld, terwijl tegelijkertijd de biomassa voortdurend afneemt. Lees hier verder!