oud stel

We worden allemaal ouder en het risico op ouderdomsziekten neemt hierdoor ook toe. Wetenschappers hebben nu ontdekt hoe ze mogelijk het ouderdomsproces kunnen tegenwerken en de levensduur verlengen. De sleutel tot dit succes: een simpele eiwit- en hormoonbehandeling.

De hypothalamus, een amandelvormig stukje midden in het brein, speelt een rol bij groei, ontwikkeling, voortplanting, temperatuurregeling en de stofwisseling. Een onmisbaar stukje brein dus voor ons hele lichaam. Daarom vermoedde Dongsheng Cai, wetenschapper aan het Albert Einstein College of Medicine, dat dit stukje ook wel eens een rol zou kunnen spelen bij veroudering, een proces dat iedere levensvorm meemaakt. “Ons onderzoek toont duidelijk aan dat veel aspecten van veroudering gereguleerd worden door de hypothalamus. Wat zo boeiend is, is dat het mogelijk is – in ieder geval bij muizen – om de signalen binnen deze hypothalamus te veranderen en het verouderingsproces hiermee af te remmen,” zegt de onderzoeker.

Ontstekingsreacties
Cai legt uit dat bij veroudering ontstekingsreacties ontstaan in verschillende weefsels van het lichaam. Ontstekingen spelen ook een rol in leeftijdgerelateerde ziekten zoals hart- en vaatziekten en vele soorten kanker. Met voorgaand onderzoek ontdekten de wetenschapper en zijn collega’s al dat ontstekingsreacties in de hypothalamus kunnen leiden tot verschillende factoren van het metabool syndroom, ook een leeftijdgerelateerde ziekte, dat op zijn beurt weer kan leiden tot hartproblemen en suikerziekte. Om te achterhalen hoe de hypothalamus effect heeft op het verouderingsproces besloot Cai om de ontstekingsreacties binnenin dit hersendeel te bestuderen. Hij richtte zich hierbij op een eiwit genaamd NF-kB, dat precies in het midden van de ontstekingsreactie te vinden is. Door bij muizen in de hypothalamus dit eiwit en zijn signaalweg te activeren, kwam het verouderingsproces ineens in volle gang. Dit bleek uit verschillende lichamelijke en cognitieve gedragstesten. “De spiersterkte, de huiddikte en het vermogen van de muizen om te leren namen af – allemaal tekenen van ouder worden. Activering van de signaalweg verkortte ook de levensduur,” zegt Cai. De route van het eiwit juist blokkeren werkte ook omgekeerd: het brein van de muizen verouderde langzamer en de levensduur nam met ongeveer 20 procent toe in vergelijking met normaal.

Cognitieve vermogen
Bij het onderzoek ontdekten de wetenschappers dat door activering van het eiwit NF-kB en zijn signaalroute tegelijkertijd ook minder GnRH werd gemaakt in de hypothalamus. GnRH is een hormoon dat in de bloedbaan terecht komt en een rol speelt bij de voortplanting. Omdat de aanmaak van dit hormoon duidelijk veranderde bij de activering van het verouderingseiwit, dachten Cai en zijn collega’s dat het hormoon ook betrokken is bij het verouderingsproces van het lichaam. Om dit te bevestigen spoten ze het hormoon in de hypothalamus van oude muizen. Wat gebeurde was dat er minder cellen afstierven, iets wat normaal ook gebeurt bij ouder worden en een rol speelt bij ouderdomsziekten zoals dementie. Door de oude muizen voor lange tijd te behandelen met het hormoon, behielden de muizen langer hun cognitieve vermogen.

Beide ontdekkingen in het online rapport in Nature kunnen wetenschappers wellicht helpen om de levensduur van mensen te verlengen en mensen te beschermen tegen ouderdomsziekten.