Circulerende kankercellen zijn de voorloper van de verspreiding van kanker. Het opsporen van deze cellen is dan ook van groot belang, maar tegelijkertijd onmogelijk. Tot nu: de snelste camera ter wereld gaat op jacht naar deze losgeslagen cellen.

Verspreiding van kanker wordt als het ware aangekondigd door circulerende kankercellen. Dat het van belang is deze cellen op te sporen en zo de verspreiding van kanker tijdig te bestrijden, is niets nieuws. Zeker 90 procent van de mensen die aan kanker sterven, sterft uiteindelijk aan de verspreiding van kanker.

Speld in een hooiberg
Het opsporen van deze circulerende kankercellen is lastig. Ze bevinden zich namelijk tussen vele miljoenen gezonde cellen. Het is dus zoeken naar een speld in een hooiberg. De enige apparatuur die die zoektocht aan zou kunnen, zijn microscopen die zijn uitgerust met digitale camera’s. Maar deze microscopen hebben een handicap: ze zijn te langzaam.

WIST U DAT…
…er killercellen zijn die afrekenen met borstkanker?

Sneller
Daarom ontwikkelden onderzoekers een optische microscoop met een camera die veel sneller is. Sterker nog: het is de snelste camera ter wereld. “Om deze moeilijk waar te nemen cellen te vangen, moet de camera in staat zijn om voortdurend miljoenen beelden met een heel hoge framesnelheid te vangen en digitaal te verwerken,” vertelt onderzoeker Bahram Jalali. Conventionele camera’s zijn niet snel en ook niet gevoelig genoeg. “Het kost tijd om data uit de pixels te halen en zo worden ze minder gevoelig voor licht op topsnelheden.”

Experimenten
De camera die Jalali en zijn collega’s hebben ontwikkeld is ongeveer 100 keer sneller dan de huidige apparatuur die bloed op basis van beelden analyseert. Dat is te lezen in het blad Proceedings of the National Academy of Sciences. De nieuwe technologie kan per seconde zo’n 100.000 cellen onder de loep nemen. De eerste experimenten zijn veelbelovend. De camera is in staat om zeldzame circulerende kankercellen in een flinke hoeveelheid bloed op te merken. Dat wijst erop dat de methode ervoor kan zorgen dat kanker eerder wordt opgemerkt. “Deze technologie kan het aantal fouten en de kosten tijdens het stellen van medische diagnoses aanzienlijk beperken,” voorspelt onderzoeker Keisuke Goda.

De aanpak wordt nu aan klinische proeven onderworpen. Als de supersnelle camera ook die proeven goed doorstaat, zal het vast niet lang duren voor deze op grote schaal wordt ingezet. Overigens beperkt dat zich hoogstwaarschijnlijk niet tot de strijd tegen kanker. Ook een analyse van urine en bijvoorbeeld het monitoren van de waterkwaliteit is een eitje voor deze camera.