De historische dag waarop de commerciële ruimtevaart echt volwassen wordt, nadert met rasse schreden.

Tot en met 2011 was de ruimtevaartindustrie het domein van de grote reuzen: NASA, Roskosmos (Rusland), ESA en de JAXA (Japan). Maar nu nemen commerciële bedrijven het stokje over. Na jaren van voorzichtig experimenteren, is de commerciële sector klaar voor het echte werk. De komende jaren mogen we dan ook heel wat historische tripjes met een hoofdrol voor commerciële organisaties verwachten. De eerste historische reis komt ongetwijfeld op naam van SpaceX te staan. SpaceX is een commerciële partner van NASA en de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie biedt het bedrijf nu de kans om zijn Dragon-capsule te testen. En wel door een ritje naar het internationale ruimtestation te maken, zich aan het ISS te koppelen en daarna weer veilig huiswaarts te keren.

Contract
In 2008 werd bekend dat NASA SpaceX een contract ter waarde van 1,6 miljard dollar aanbood. Met dat contract mag SpaceX twaalf vluchten uitvoeren. Het uiteindelijk doel is natuurlijk dat de Dragon-capsule het ISS met regelmaat van voorraden en astronauten gaat voorzien.

Dragon-capsule
SpaceX gaat de uitdaging aan met de Dragon-capsule. In 2010 werd deze voor het eerst bij wijze van proef gelanceerd. En met succes:

De Dragon-capsule kan zowel voorraden als astronauten vervoeren. In de capsule is ruimte voor zo’n tien tot 14 kubieke meter vracht of zeven astronauten. De lancering vindt plaats met behulp van een Falcon 9-raket. Deze raketten zijn eveneens door SpaceX ontwikkeld. Wanneer de Dragon-capsule naar beneden komt, landt deze met behulp van een parachute in het water.

Naar het ISS
De Dragon-capsule en Falcon-raketten hebben de afgelopen jaren al verscheidene tests doorstaan. En nadat de capsule in 2010 met succes werd gelanceerd, kon een ‘echt’ ritje natuurlijk niet uitblijven. En dus mocht SpaceX proberen om de Dragon-capsule aan het ISS te koppelen. Oorspronkelijk stond die historische dag gepland voor 7 februari, maar onlangs werd duidelijk dat die datum niet haalbaar is. “Wij geloven dat er nog een paar gebieden zijn die baat hebben bij wat extra werk,” zo liet Kirstin Brost Grantham namens SpaceX weten. “We lanceren als het ruimtevaartuig klaar is.”

De Dragon-capsule koppelt zich aan het internationale ruimtestation. Afbeelding: NASA.

Test
Van uitstel zal in dit geval zeker geen afstel komen. De Dragon-capsule van SpaceX gaat binnenkort hoe dan ook naar het internationale ruimtestation. De capsule neemt dan een klein beetje voorraad mee. Er gaan geen belangrijke of dure experimenten of essentiële voorraden mee. Aangezien het om een testvlucht gaat, is de kans groter dat er iets misgaat. Het is daarom verstandiger om belangrijke voorraad en experimenten te verzenden met een ‘volwassen’ capsule, zoals de Soyuz-capsule.

Betekenis
Natuurlijk is het een fantastische prestatie dat dit ruimtebedrijf in zo’n korte tijd met goede raketten en een indrukwekkende capsule het vertrouwen van NASA heeft weten te verdienen. Maar wat betekent dit ritje naar het ISS nu voor de ruimtevaart in het algemeen? En wat betekent het voor NASA? Maakt de ruimtevaartorganisatie zichzelf nu niet overbodig? Dat zijn lastige vragen. Toch zal het niet zozeer dit ritje zijn dat – wanneer succesvol – een groot verschil gaat maken. Nee: eerder de efficiënte werkwijze van SpaceX gaat zaken veranderen. Zo is al gebleken dat SpaceX voor veel minder geld dan NASA prima producten op de wereld kan zetten. In een overheidsinstantie wordt nu eenmaal vaak wat minder efficiënt (en dat kost geld) gewerkt dan in een bedrijf waar tijd echt geld is. Daar komt nog eens bij dat NASA op dit moment met krappe budgetten te maken heeft waardoor sommige veelbelovende missies even op een laag pitje komen te staan. Mogelijk kan een commerciële organisatie die missies binnen een veel lager budget wel uitvoeren. Als SpaceX er in slaagt om deze missie tot een goed einde te brengen, gaat er een wereld voor het bedrijf open. Mogelijk kan SpaceX gaan waar overheidsinstellingen vanwege krappe budgetten, dwarsliggende politici of andere bureaucratische redenen niet konden gaan. Liefhebbers van astronomie en ruimtevaart hopen daar natuurlijk wel op. Maar zover zijn we nog lang niet. In eerste instantie zal SpaceX toch echt de hulp van NASA nodig hebben en om de interesse van de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie te behouden, zal SpaceX de missies er in eerste instantie niet goedkoop, maar vooral heelhuids van af moeten brengen.

De Dragon-capsule landt in de oceaan. Afbeelding: NASA.

NASA
Voor NASA komt het ongetwijfeld prima uit dat SpaceX klaar is voor het echte werk. Vorig jaar heeft NASA de laatste spaceshuttle gelanceerd en op dit moment is de ruimtevaartorganisatie voor bevoorrading en bemanning van het ISS geheel afhankelijk van de Russen. Natuurlijk werken de Amerikanen wel aan een opvolger voor de spaceshuttle, maar het kan nog wel enkele jaren duren voor die klaar is. SpaceX kan dan ook in een enorme behoefte voorzien. En zeker op dit punt zal SpaceX NASA heus niet vervangen, maar eerder aanvullen. Hoe dat in de toekomst gaat, is onduidelijk. Eén ding staat echter wel vast: NASA heeft een indrukwekkende staat van dienst waar SpaceX niet zozeer overheen wil denderen, maar veel liever veel van wil leren.

Het is hoe dan ook een interessante ontwikkeling: deze opkomst van de private sector. Het zijn nieuwe pioniers die hopelijk op net zo’n geweldige manier als het jonge NASA in de jaren ’60 en ’70 geschiedenis gaan schrijven.