Met op de achtergrond pasgeboren sterren!

De spectaculaire foto geeft een uniek inkijkje in de bekende Orionnevel. Dit is het dichtstbijzijnde grote stervormingsgebied en een geliefd onderzoeksobject dat al uitgebreid bestudeerd is. En toch weet een aantal telescopen ons nog te verrassen met deze prachtige foto waarop ijskoude filamenten te zien zijn die ooit ook het leven zullen schenken aan nieuwe sterren.

Telescopen
De foto is gebaseerd op zo’n 296 afzonderlijke datasets van het Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (kortweg ALMA) en de IRAM 30-meter telescoop. Hun millimetergolflengte-opnamen zijn in rood weergegeven. Verder doet ook ESO’s Very Large Telescope nog een duit in het zakje: het HAWK-I-instrument van deze telescoop leverde de benodigde – op deze foto blauwgekleurde – infraroodopname. Het resultaat is een zeer gedetailleerd kiekje.

Klik voor een vergroting. Foto: ESO / H. Drass / ALMA (ESO / NAOJ / NRAO) / A. Hacar.

Koud gas
Wat natuurlijk het meest in het oog springt, zijn de felrode filamenten. Je zou misschien denken dat ze gloeiendheet zijn, maar niets is minder waar; ze zijn opgebouwd uit koud gas. Dat is ook de reden dat ALMA er aan te pas moest komen om ze vast te leggen; de slierten zijn op zowel optische als infrarode golflengten onzichtbaar. Het koude gas is van groot belang voor dit stervormingsgebied, omdat het leidt tot de vorming van nieuwe sterren. Het koude gas stort daarbij onder invloed van zijn eigen zwaartekracht geleidelijk ineen. Daarbij wordt het gas samengeperst en ontstaat de voorloper van een ster: een protoster.

In de stellaire kraamkamer zijn naast de filamenten die nog het leven moeten schenken aan sterren ook pasgeboren sterren te zien. Linksboven zie je bijvoorbeeld de Trapezium-sterrenhoop. Deze is opgebouwd uit piepjonge, hete sterren die slechts een paar miljoen jaar oud zijn.