Na negen maanden in de ruimte te zijn geweest, kon het sperma toch nog gebruikt worden om gezonde muizen op de wereld te zetten.

Dat hebben Japanse onderzoekers ontdekt. Hun bevindingen zijn terug te vinden in het blad Proceedings of the National Academy of Sciences.

Zaadcellen naar het ISS
De onderzoekers vriesdroogden de spermacellen van muizen en stuurden ze naar het ISS. Daar verbleven de spermacellen gedurende negen maanden bij een temperatuur van -95 graden Celsius. Na die negen maanden keerden de spermacellen terug naar de aarde en werden ze uitgebreid door de wetenschappers geanalyseerd.

Beschadigingen
Afgaand op het uiterlijk waren de spermacellen die in de ruimte waren geweest niet te onderscheiden van spermacellen die op aarde waren gebleven. “Sommige zaadcellen vertoonden breuken tussen de kop en staart of hadden gefragmenteerde staarten, maar dat zie je vaak bij gevriesdroogde zaadcellen,” zo schrijven de onderzoekers. Daarnaast bleken de spermacellen wel wat DNA-beschadigen te hebben. Waarschijnlijk is dat het resultaat van de kosmische straling waaraan zij in de ruimte zijn blootgesteld.

Deze jonge muizen zijn verwekt met behulp van sperma dat in de ruimte is geweest. Afbeelding: PNAS.

Gezond nageslacht
Maar die beschadigen leken geen effect te hebben op het functioneren van de zaadcellen. Want toen de onderzoekers de spermacellen gebruikten om eicellen van muizen te bevruchten, waren de spermacellen net zo succesvol als spermacellen die de aarde niet hadden verlaten. En de jongen die met behulp van het ‘ruimte-sperma’ het levenslicht zagen, waren gezond. “Het lijkt erop dat de DNA-beschadigingen in de zaadcellen afnamen of gerepareerd werden na de bevruchting,” stellen de onderzoekers.

Sperma bewaren op de maan
Het onderzoek is heel interessant, omdat het meer inzicht geeft in de mogelijkheden die er zijn om spermacellen op te slaan. Misschien lijkt het niet zo voor de hand liggend om sperma in de ruimte op te slaan. Maar de onderzoekers achten dat toch wel heel verstandig. Want stel nu dat er een grote ramp plaatsvindt op de aarde: dan is het fijn als we buiten de aarde een voorraadje spermacellen hebben liggen dat gebruikt kan worden om de genetische diversiteit van zoogdieren op peil te houden. “Vergelijk het met de opslag van zaden van planten in de Wereldzaadbank in Spitsbergen,” zo schrijven de onderzoekers. Net zo kunnen we in de toekomst wellicht sperma opslaan op de maan. “Bijvoorbeeld in lavatunnels, misschien wel de beste plek voor langdurige of permanente sperma-opslag, vanwege hun lage temperaturen, de dikke lagen gesteente die beschermen tegen ruimtestraling en complete isolatie van rampen op aarde.”

Voor het zover is, zal er echter wel eerst meer onderzoek gedaan moeten worden naar het effect dat een langer dan negen maanden durend verblijf in de ruimte op de spermacellen heeft. Want het lijkt aannemelijk dat spermacellen die langer in de ruimte verblijven nog meer DNA-beschadigingen oplopen en de vraag is dan ook of ze dan nog wel bruikbaar zijn. “Als de DNA-beschadigingen die optreden na langdurige preservering een significant effect hebben op het nageslacht, moeten we methoden ontwikkelen om sperma te beschermen tegen ruimtestraling,” denken de onderzoekers.