Dat blijkt uit een nieuw onderzoek. Het bewijst maar weer eens hoe groot de rol is die spinnen binnen hun ecosysteem spelen.

Wereldwijd zijn meer dan 45.000 soorten spinnen te vinden. En sommige soorten kennen een populatiedichtheid van wel 1000 individuen per vierkante meter. Daarmee zijn spinnen – roofdieren pur sang – overvloedig aanwezig op onze planeet. En dus zou je ook zeker verwachten dat ze jaarlijks heel wat prooien verorberen. Maar hoeveel precies? Dat is nog niet zo gemakkelijk vast te stellen. Veel spinnensoorten leven namelijk in het verborgene: ze gaan schuil onder vegetatie of dode bladeren of zijn voornamelijk in de nacht actief. Maar toch is het Zwitserse en Zweedse onderzoekers nu gelukt om met een schatting te komen.

Marge

De schatting van de onderzoekers bevat een behoorlijke marge: spinnen kunnen samen 400 miljoen ton aan voedsel naar binnen werken, maar het kan ook 600 of 800 miljoen ton zijn. Die grote marge is te wijten aan het feit dat de frequentie waarmee prooidieren door spinnen verorberd worden binnen specifieke ecosystemen sterk kan variëren.

Insecten, kikkers, vleermuizen en slangen
En die schatting liegt er niet om. Op jaarbasis zouden alle spinnen ter wereld – die samen een gewicht hebben van een slordige 25 miljoen ton – tussen de 400 en 800 miljoen ton aan prooidieren naar binnen werken. Meer dan negentig procent van de menukaart van de spinnen bestaat uit insecten en springstaarten. Grote tropische spinnen eten daarnaast ook kleine gewervelden, zoals kikkers, slangen, vissen, vogels en vleermuizen.

Methodiek
Hoe komen de onderzoekers tot hun schatting? Ze berekenden deze op twee manieren en beide manieren leidden hen naar dezelfde schatting. Allereerst gingen de onderzoekers na hoeveel een spin moet eten om in leven te blijven en hoeveel spinnen er in verschillende ecosystemen per vierkante meter te vinden zijn. Vervolgens probeerden ze het op een andere manier. Hierbij combineerden ze schattingen van het aantal spinnen per vierkante meter met observaties van prooien vangende spinnen in het wild. Extrapolaties leidden in beide gevallen tot een schatting van 400 tot 800 miljoen ton aan prooidieren die door toedoen van spinnen de dood vinden.

In perspectief
Het is een enorme hoeveelheid: 400-800 miljoen ton. Maar als we dat in perspectief plaatsen, wordt pas werkelijk duidelijk waar we het precies over hebben. Vergelijk het bijvoorbeeld eens met de vlees- en visconsumptie van mensen wereldwijd (wij eten met z’n allen op jaarbasis zo’n 400 miljoen ton vlees en vis) of met de consumptie van walvissen wereldwijd (zij eten op jaarbasis tussen de 280 en 500 miljoen ton aan prooidieren).

Spin op het menu

Spinnen mogen dan een omvangrijke menukaart hebben: ze staan zelf ook op heel wat menukaarten. Tussen de 8000 en 10.000 roofdieren, parasitoïden en parasieten eten alleen maar spinnen. En zo’n 3000 tot 5000 vogelsoorten hebben een menukaart waarop de spin een prominente rol speelt.

Bos
Uit het onderzoek blijkt verder dat spinnen in bossen en graslanden verantwoordelijk zijn voor meer dan 95 procent van die enorme hoeveelheid door spinnen gedode prooidieren. Dat komt doordat bossen en graslanden minder vaak verstoord worden dan bijvoorbeeld akkers en stadsgebieden en er per vierkante meter dus meer spinnen te vinden zijn.

De berekeningen zijn belangrijk, vindt onderzoeker Martin Nyffeler. Ze laten zien dat spinnen belangrijke natuurlijke vijanden zijn van insecten. “Samen met andere insecten-etende dieren zoals mieren en vogels helpen ze de populatiedichtheid van insecten enorm te beperken. Spinnen leveren dus een essentiële bijdrage aan het behouden van de ecologische balans.” En het is goed dat we ons daarvan bewust zijn. “We hopen dat deze schattingen (…) leiden tot meer waardering voor de belangrijke wereldwijde rol die spinnen in de voedselketen vervullen.”