Nieuw onderzoek bewijst dat spoilers die verraden hoe boeken, films of series aflopen, de pret helemaal niet bederven. Ze maken het juist leuker.

Sommige mensen kunnen helemaal over de rooie raken als iemand anders ze vertelt hoe een boek dat ze nog niet gelezen hebben, afloopt. En laten we eerlijk zijn: het lijkt ons vaak ook leuker om zelf te ontdekken hoe verhalen in films, boeken of series gaan. Maar nieuw onderzoek toont aan dat die aanname helemaal niet klopt. Spoilers bederven de pret niet. Sterker nog: ze vergroten het plezier dat mensen aan een boek of film beleven.

Experimenten
De onderzoekers baseren die conclusie op experimenten. Ze verzamelden twaalf korte verhalen. Sommige verhalen waren literair, anderen mysterieus. En weer anderen hadden een ironische plotwending in zich. De verhalen waren er tevens in drie varianten: eentje zonder spoiler, eentje met inleiding waarin verklapt werd hoe het afliep en eentje waarbij de spoiler in het verhaal verwerkt zat, zodat het leek alsof deze er deel van uitmaakte. Proefpersonen lazen de verschillende versies van de verhalen.

Resultaten
De resultaten zijn opvallend. De proefpersonen bleken verhalen met een spoiler prettiger te vinden dan verhalen zonder een spoiler wanneer het verhalen met een ironische plotwending betrof. Een voorbeeld van zo’n ironische plotwending: het verhaal vertelt hoe een gevangene ontsnapt uit de gevangenis. Aan het eind wordt duidelijk dat het een droom is van de gevangene en dat deze tot een einde komt wanneer de gevangene wordt opgehangen. Ook mysterieuze verhalen – detectives bijvoorbeeld – vonden de proefpersonen leuker als ze wisten hoe het afliep. Van de literatuur moesten de proefpersonen weinig hebben, maar van alle literaire verhalen die ze voorgeschoteld kregen, vonden ze de verhalen met spoiler het leukst.

WIST U DAT…

…u in de toekomst wellicht zelf kunt bepalen hoe een film moet eindigen?

Plot is onbelangrijk
Hoe kan dat? Onderzoekers denken het wel te weten. Het plot is helemaal niet zo belangrijk als gedacht. “Een plot is gewoon een excuus om goed te kunnen schrijven,” stelt onderzoeker Nicholas Christenfeld. “Wat het plot is, is eigenlijk geheel irrelevant. De schilderijen van Monet gaan ook niet over waterlelies.” Een andere verklaring zou kunnen liggen in het feit dat onze hersenen minder moeite hoeven te doen als we de uitkomst van een verhaal al weten. Dat zou wel verklaren waarom het niet erg is om een goed boek meerdere keren te lezen of films meerdere keren te zien. Ook al weten we hoe het afloopt: het blijft leuk.

Inpakken
De onderzoekers gaan in hun conclusie nog een stapje verder door te stellen dat dit alles niet alleen voor boeken en films zou gelden. “Misschien kunnen verjaardagscadeautjes beter in cellofaan worden gewikkeld en zijn verlovingsringen leuker als ze niet in een chocolademousse verstopt zitten.”

De wetenschappers willen nu uit gaan zoeken hoe belangrijk het is dat een verhaal waargebeurd is. Ze willen proberen te achterhalen of dat invloed heeft op het plezier dat we aan een verhaal beleven.